Nieuw steunpakket: meer maatwerk voor de zzp'er nodig?

29 januari 2021Julia Dingenouts

Op 12 januari heeft het kabinet een nieuw pakket forse steunmaatregelen aangekondigd. In totaal staat de teller op € 7,6 miljard extra steun. Het gaat om een aanzienlijk pakket, met € 3,8 miljard extra voor Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). De geraamde totale corona-uitgaven bedragen voor 2020 en 2021 inmiddels ruim € 61,3 miljard. Duizelingwekkende getallen. De vraag is: hoe wordt zelfstandig ondernemerschap hiermee geholpen? Twee coronagolven en twee lockdowns verder zijn vele ondernemers aan het einde van hun Latijn. Het kabinet ontpopt zich tot een reddende engel, maar is de geboden steun voldoende en doeltreffend?

Water tot aan de lippen

Het kabinet moet grote politieke keuzes maken om ondernemend Nederland overeind te houden. Een gemiste kans is echter dat de aangedragen oplossingen voor kleine ondernemers, zoals de verruiming van TVL, vaak aan de dovemans oren in Den Haag zijn gericht.

Daarnaast ontbreekt broodnodig maatwerk, het begrip dat in tijden van deze crisis een extra betekenis krijgt voor zzp’ers. Het landschap van zelfstandige ondernemers is divers. Generieke steunmaatregelen waren gerechtvaardigd tijdens de eerste lockdown om werkend Nederland de eerste klappen te helpen opvangen. Nu de financiële reserves van vele zzp’ers in een rap tempo aan het slinken zijn, is de tijd gekomen voor beleidsmatige structurele oplossingen. Er moet recht worden gedaan aan de ernst van het leed maar ook gekeken worden naar de levensvatbaarheid van bedrijven. Voor dit maatwerk zijn de gemeenten op dit moment simpelweg niet geoutilleerd.

Reddingsboeien

Op welke nieuwe steunmaatregelen kunnen wij rekenen in deze barre tijden? Hun namen zijn nog niet opgenomen in de Grote van Dale, maar dit zijn de nieuwe reddingsboeien voor zelfstandig ondernemers, die door corona het hoofd niet meer boven water kunnen houden.

Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL)

MKB ontvangt een flinke aanvullende steun door de vergoeding op te schroeven van €90.000 naar €330.000, maar ook kleinere ondernemingen krijgen meer ruimte binnen TVL. De voorwaarde blijft dat minimaal één vestiging van het bedrijf een ander adres heeft dan het privéadres van de eigenaar of een eigen opgang of toegang heeft.

Vanaf het eerste kwartaal wordt het minimum subsidiebedrag verdubbeld van € 750 naar € 1.500 per ondernemer.
Een ‘verkenningsmaatregel’ waar menig zzp’er reikhalzend naar uitkijkt zonder te weten of deze ingevoerd wordt, namelijk het verlagen van de drempel voor de hoogte van vaste lasten. Nu kent TVL een vereiste dat een ondernemer minimaal 3.000 euro aan vaste lasten in een kwartaal betaalt. Het kabinet onderzoekt of dit bedrag omlaag kan, zodat ondernemers een aansprak op TVL kunnen maken, zonder een andere groep ondernemers te benadelen.
Minimaal omzetverlies van 30% door de coronacrisis en de inschrijving van het bedrijf in de KvK Handelsregister voor 15 maart 2020 blijven de randvoorwaarden

Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO)

Het ‘grote nieuws’ natuurlijk is dat de beperkte partnertoets ook niet vanaf 1 april 2021 wordt ingevoerd. Hoewel de meeste zzp’ers dit bericht bescheiden juichend mogen ontvangen, ontbreekt ook hier maatwerk. Waarom zou een zzp’er met een partner, die een goed salaris verdient, nog in aanmerking moeten komen voor TOZO? De beschikbare gelden kunnen beter besteed worden aan de ondernemers die zich amper in hun basale behoeftes kunnen voorzien.
Vanaf 1 februari 2021 kunnen zzp’ers de TOZO 3 – uitkering aanvragen met terugwerkende kracht vanaf de voorafgaande maand. Als de zzp’er schommelende inkomsten heeft, verschaft deze verruiming haar/hem meer tijd om te beoordelen of TOZO noodzakelijk is in een bepaalde maand. Dit kan straks ook in de Tozo 4 die op 1 april 2021 ingaat.

Urencriterium

Voor het jaar 2020 heeft het kabinet een versoepeling van het urencriterium toegepast. Gezien de aanhoudende gevolgen van het coronavirus zal het kabinet ook voor 2021 het urencriterium versoepelen. Dit houdt in dat ondernemers in de periode van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021 geacht worden ten minste 24 uren per week aan hun onderneming te besteden, en ten minste 16 uren per week voor de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid.

Startende ondernemers

Startende ondernemers kunnen straks, mede dankzij de inspanningen van Klaas Dijkhoff ’aantrekkelijke coronakredieten’ afsluiten, met 1,75% rente en een aflossingsperiode van 4-6 jaar. Een mooi gebaar, ware het niet dat een vervelende eigenschap van een lening is dat het hoe dan ook terug moet worden betaald.

Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK)

En last but not least. TONK is ‘bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden.’ Voor sommigen is TONK een laatste strohalm en sprankje hoop, om door te gaan, onderweg naar het licht aan het einde van de tunnel. Achter TONK gaan menselijke drama’s schuil. Deze regeling is beloofd voor 1 februari, maar is er nog niet. Te moeilijk, te druk, u kent vast de argumenten.

Samenvattend, kunnen wij concluderen dat de aangekondigde steunmaatregelen meer ademruimte kunnen bieden aan zzp’ers. Nu is de crisis echter zover gevorderd, dat generieke oplossingen snel plaats moeten maken voor maatwerk.