Van data naar strategie: freelancen met marktkennis

In deze casestudy laat Daan de Geus je zien hoe je marktdata kunt inzetten om tot een effectieve bedrijfsstrategie te komen. Je doet praktische inzichten op over de markt en voor het omzetten van marktanalyse naar uitvoerbare plannen. 

De overstap van een traditioneel dienstverband naar freelancen lijkt veel op het lanceren van een nieuwe startup of een nieuw business model. Het is een spannende sprong die je naar nieuwe hoogtes kan brengen of tot onvoorziene uitdagingen kan leiden. Hoe ik het risico van deze stap heb weten in te perken? Door middel van een multidimensionale data-analyse. Precies zo'n analyse als je zou moeten doen voordat je een startup of business model lanceert.

In deze casestudy zie je hoe ik marktanalyses heb ingezet om een geïnformeerde beslissing te nemen over het betreden van de freelancemarkt. Bij elk inzicht dat ik deel, beschrijf ik ook hoe het uitvoeren van vergelijkbare analyses relevant is voor het lanceren van een startup of nieuw business model.

Deze analyse was geen eenmalige actie; het is de eerste laag van een reeks analyses die bedoeld zijn om een holistisch beeld van de markt te geven. 

De twee belangrijkste lessen zijn:

1. Het begrijpen van de markt waarin je je begeeft door middel van data-analyse is een cruciale eerste stap in het vormen van je (freelance)strategie.
2. Er is meer data openlijk beschikbaar dan je misschien denkt. Wees creatief om tot inzichten te komen die je een voorsprong kunnen geven.

Gebruikte methoden.

Voordat we de analyse induiken, leg ik kort uit waar degebruikte data vandaan komt. Ik heb hiervoor diverse marktrapporten van Freelance.nl - de grootste freelancemarktplaats in Nederland - verzameld. Deze rapporten, welke ieder op zichzelf al waardevolle inzichten geven maar tijdrovend zijn om stuk-voor-stuk doorheen te werken wanneer je er veel van hebt, dienden ter input van mijn diepere analyse. Om deze data bruikbaar te maken, heb ik een ‘scraping’ oefening ondernomen om de rapporten om te zetten naar een goed gestructureerde dataset. 

Deze dataset beslaat 16 kwartaalrapporten, van het laatste kwartaal van 2019 tot het derde kwartaal van 2023, en bevat input van 1.898 werkgevers die freelancers inhuren. Hoewel de dataset misschien niet enorm is, biedt het analyseren van data over tijd een krachtige methode om trends te ontdekken en nieuwe inzichten te verkrijgen.

In de rest van dit artikel deel ik de inzichten uit een selectie van vier analyses die ik heb uitgevoerd. 

De Freelance Markt Index (FMI) is een nuttig instrument dat laat zien hoe de markt voor tijdelijk werk er in Nederland voor staat. Deze wordt iedere drie maanden gemeten. Dit cijfer wordt samengesteld uit data van de ABU (grootste branchevereniging van Nederlandse private uitzendbureaus), CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en feedback van ongeveer 150 klanten per kwartaal via Freelance.nl. Als de FMI-score boven de 100 ligt, is dat een goed teken voor freelancers. 

Belangrijke inzichten. 

Door een lijngrafiek te maken van de FMI-score over 16 kwartalen, zien we duidelijk dat deze score zijn ups en downs heeft gehad. Er was een grote daling rond Q2 2020, waarschijnlijk door de eerste impact van COVID-19. Maar daarna steeg het weer en bereikte het zijn hoogtepunt in Q3 2021. Waarom? Na COVID-19 wilden bedrijven waarschijnlijk snel nieuwe mensen inhuren en gaven ze de voorkeur aan freelancers vanwege hun flexibiliteit in onzekere tijden. Na deze piek daalde de FMI-score en begon deze zich enigszins te stabiliseren.

Hoe deze inzichten mijn strategie hebben geïnformeerd. 

De pieken en dalen van de FMI laten ons zien dat timing cruciaal is wanneer je overstapt van een fulltime baan naar freelancen. De stijging van de FMI na 2020 leek een goed moment om de overstap te maken. De latere schommelingen dienen echter als herinnering om goed doordacht te werk te gaan en een back-up plan te hebben. 

Toepassing op het lanceren van je nieuwe bedrijf. 

Net zoals ik FMI-data heb ingezet om het juiste moment en de juiste aanpak om freelancer te worden te bepalen, kunnen marktinzichten ondernemers of innovatieteams helpen bij het lanceren van een startup of een nieuw business model. Timing is essentieel. De stijging en daling van je meetpunten kunnen inzichtelijk maken wanneer je actie moet ondernemen. Maar wees voorbereid op onverwachte wendingen - zorg altijd voor een back-up plan en blijf flexibel. Goede timing, geleid door harde data, maakt het verschil.

Effectiviteit van Kanalen is een meting die je vertelt welke platforms of kanalen het meest gebruikt worden door de klant die jij wilt bedienen, in dit geval werkgevers die freelancers inhuren. In de ‘heatmap’ hieronder heb ik dit gevisualiseerd, waarbij donkerdere tinten een hoger gebruik door potentiële werkgevers laten zien. De data beslaat meerdere kanalen, inclusief "Eigen database & netwerk”, "Freelance.nl", "Advertenties", "Uit het buitenland", en "LinkedIn". 

Belangrijke inzichten. 

De heatmap laat zien dat "Eigen database & netwerk" en "Freelance.nl" de voorkeurskanalen zijn voor werkgevers die freelancers inhuren. LinkedIn kwam, interessant genoeg, pas recentelijk naar voren als een relevant kanaal, startend in Q3 2021. Dit komt doordat de vraagstelling in dat kwartaal in de enquête voor werkgevers is aangepast. Kanalen zoals "Advertenties" en "Uit het buitenland" worden veel minder gebruikt. Je ziet ook dat Freelance.nl hoog scoort als kanaal. Het is belangrijk om op te merken dat de enquête werd uitgevoerd onder werkgevers die Freelance.nl gebruiken, waardoor het resultaat enigszins bevooroordeeld kan zijn richting dit specifieke kanaal. "Eigen database & netwerk" staat stevig aan de top, wat het belang van persoonlijke netwerken in de freelancewereld laat zien.

Hoe deze inzichten mijn strategie hebben geïnformeerd. 

Weten welke kanalen populair zijn onder jouw doelgroep kan je een strategisch voordeel bieden. Op deze manier kan je je marketing- en salesacties optimaal richten en uitvoeren. Voor freelancers kan het uitbouwen en benutten van het persoonlijke netwerk als prioriteit worden gezien. Gezien de relevantie van LinkedIn, kan dat platform ook een sleutelrol van een strategie spelen. Je zou daarnaast kunnen besluiten om een robuust profiel op Freelance.nl of vergelijkbare freelancerplatforms op te bouwen.

Toepassing op het lanceren van je nieuwe bedrijf. 

Het begrijpen van de effectiviteit van kanalen helpt niet alleen bij het strategisch positioneren in de freelancemarkt. Startups en innovators kunnen soortgelijke inzichten en methoden ook inzetten voor hun marktbewerkingstrategieën. In essentie kan de inzet van de juiste kanalen het bereik, de groei en uiteindelijk het succes van een business (model) vergroten. Wees je echter bewust dat populaire kanalen competitiever kunnen zijn en dat je ideale kanaal waarschijnlijk in de loop van de tijd zal veranderen.

Waarop beoordelen werkgevers een freelancer die ze willen inhuren? Om de veranderingen van belangrijke Inhuurfactoren over tijd te identificeren, gebruikte ik een lijngrafiek als visueel hulpmiddel. 

Belangrijke inzichten. 

‘Vaardigheden en Capaciteiten’ en ‘CV / Ervaring’ zijn de onbetwiste kampioenen in de ogen van werkgevers. Dit zijn dus de elementen waar je als freelancer op zou willen inzetten. Hoewel ‘Persoonlijkheid’ en ‘Beschikbaarheid’ ook deel uitmaken van de uiteindelijke beoordeling, zijn deze secundair. 

Hoe deze inzichten mijn strategie hebben geïnformeerd. 

De data bevestigt het belang dat werkgevers plaatsen op 'Vaardigheden en Capaciteiten' en 'CV / Ervaring'. Hier kan je je portfolio en merk op afstemmen. Door je te focussen op specifieke sterke punten, speel je in op de marktvraag en creëer je mogelijk een concurrentievoordeel. Ook kan je jouw persoonlijkheid inzetten in je communicatie om je op die manier verder te onderscheiden.

Toepassing op het lanceren van je nieuwe bedrijf. 

Net zoals bij freelancen vereist het lanceren van een startup of business model dat je uitvindt wat je doelgroep echt waardeert. Dit is niet alleen cruciaal bij lancering, maar ook gedurende de tijd daarna. Net zoals bij mijn freelancereis wil je weten wat de markt het meest waardeert zodat je daar het aanbod van je dienstverlening op kan aansluiten. Je wilt dat je aanbod resoneert met geïdentificeerde klantpijnpunten en behoeften, waardoor je je kans op succes aanzienlijk verhoogt.

Voor deze analyse gebruikte ik een lijngrafiek om veranderingen in het volume (%) van freelance opdrachten over de kwartalen weer te geven. 

Belangrijke inzichten. 

De grafiek trekt direct onze aandacht naar een opvallend patroon: hoewel de kwartaal-op-kwartaal lijn (bruin) vrij stabiel lijkt, zie je op jaarbasis (rood) een flinke rollercoaster. 

Hoe deze inzichten mijn strategie hebben geïnformeerd. 

Het zien van deze schommeling leidde tot een cruciaal besef: het is essentieel om meerdere inkomstenstromen te creëren en een financieel vangnet op te bouwen. Deze aanpak helpt om eventuele korte-termijn marktturbulentie te doorstaan terwijl ik nog steeds profiteer van de lange-termijn groei van de markt. 

Toepassing op het lanceren van je nieuwe bedrijf. 

Net zoals dat flexibiliteit en het openhouden van opties cruciaal blijken in freelancen, is ditnet zo belangrijk voor startups en innovatieteams. De strategie hierbij is om een flexibel, wendbaar business model te creëren waarmee je je snel kan aanpassen aan marktveranderingen terwijl je de focus op langetermijndoelen niet uit het oog verliest. Door deze aanpak te hanterenverander jemarktveranderingen in kansen, en leg je de basis voor een bedrijf dat veerkrachtig en klaar voor groei is.

Conclusie: Benut marktdata om je bedrijfsstrategie te informeren.

Actie is de belangrijkste succesfactor in innovatie. Toch is het de voorbereidende fase van slimme analyse die helpt bij het beoordelen van de levensvatbaarheid van een onderneming. Is deze kans jouw kostbare tijd en middelen waard? Hierbij is een goed doordachte, datagedreven aanpak onmisbaar in het vormen van je strategie.

Of je nu op het punt staat om een nieuwe startup of business model te lanceren, een gedurfde carrièresprong overweegt, of het betreden van een nieuwe markt voorbereidt, data is je beste vriend. Het helpt je bij het navigeren van onzekerheid. Een gedegen analyse gaat niet alleen over het verzamelen van data; het gaat over het omzetten ervan in een kompas voor strategische beslissingen.