Welzijn en vitaliteit van de zzp'er: leefstijl onder de loep
Uit een onderzoek van ZZP Nederland en arbeidsongeschiktheidsverzekeraar Movir in november vorig jaar blijkt dat 30% van de ondervraagde zzp’ers sinds de coronacrisis meer stress ervaren. Dit lage percentage in dit onderzoek staat in schril contrast met het percentage van de gestreste ondernemers in het algemeen (70%). Is de gemiddelde zzp’er nog steeds dik tevreden met zijn gevarieerde en autonome werk? Of lopen wij keihard voorbij aan onze behoeftes op het gebied van welzijn en vitaliteit, omdat wij vinden dat wij zelf voor alle besognes van zelfstandig ondernemerschap hebben gekozen?
Alarmbellen
Rinkelen ze hard genoeg? Gemiddeld gaven zelfstandig ondernemers hun privéleven een 7 en hun zakelijke leven een 6,4. Een derde van de zzp’ers signaleerde achteruitgang in de werk/privé balans. De meeste zelfstandigen spraken in het onderzoek een wens uit om meer te bewegen en te ontspannen.
Dit zijn brave voornemens maar zijn er genoeg randvoorwaarden en factoren om ze te faciliteren? Is er voldoende zicht op mentale en fysieke gezondheid van zzp’ers? Ze kunnen zich immers niet bij een werkgever ziekmelden als ze in een burn-out belanden door de corona-ellende. En hoe gaan deze cijfers zich ontwikkelen? Het bovengenoemde onderzoek is in november 2020 gepresenteerd en de coronawerkelijkheid bracht sindsdien amper ontspannend nieuws. De ene lockdown vloeit soepel over in een andere, maar steeds meer zelfstandig ondernemers verstijven door onzekerheid over de toekomst en gebrek aan beweging.
Huispak
Als een huispak je dagelijkse outfit is geworden de afgelopen maanden, als je gedurende lange werkdagen een boeiende gesprekspartner ontdekt in een thermoskan met koffie op je bureau, als een grijze prak uit de magnetron voor jou als een exquise culinaire belevenis smaakt en als je onrustige dromen uitsluitend over nieuwe opdrachten gaan, dan wordt het tijd om je leefstijl onder de loep te nemen.
Zelfstandig ondernemers staan erom bekend om gedisciplineerd en bevlogen te zijn, maar deze kwaliteiten zetten ze vaak liever in voor hun opdrachtgevers dan om hun eigen accu op te laden. Slechte gewoontes gedijen bij gebrek aan de dagelijkse structuur, aan sociale contacten en sportieve activiteiten. Zorgen over essentiële zaken des levens zoals gezondheid en inkomen verergeren stress. Geestelijke onrust vormt op zijn beurt een voedingsbodem voor een ongezonde leefstijl en kan een voorbode van ziektes zijn.
Ergonomisch verantwoord
Als je minder opdrachten hebt door de coronacrisis, zie je je omzet verdampen. Je zit noodgedwongen thuis en zoekt de hele dag (en soms ook ’s nachts) naar oplossingen om het tij te keren. Je werkplek is vaak niet goed passend te noemen. Ergonomische inrichting is prijzig en er is geen werkgever die een verantwoorde bureaustoel bij je thuis laat bezorgen. Je zit dus uren achter elkaar aan je eettafel nieuwe businessplannen te bedenken. Je rug, nek en schouders gaan luid protesteren maar je hebt nou eenmaal andere problemen aan je hoofd. Door stress en slaaptekort grijp je eerder naar een donut, dan naar een appel. 90% van onze voedselkeuzes maken wij onbewust en ons brein prikkelt ons in de richting van zoetigheid en vettigheid
Move it
In de coronatijd bewegen wij nou eenmaal minder. Dit kan leiden tot overgewicht. Het Coronavirus treft patiënten met overgewicht harder, dan andere. Daarmee is de vicieuze cirkel rond. Liesbeth van Rossum, internist, hoogleraar van Erasmus MS en voorzitter van Partnerschap Overgewicht Nederland pleit voor een ’keiharde primaire preventie’. Door een combinatie van een gezond voedingspatroon en meer beweging kom je al een heel eind in de richting van betere vitaliteit.
Het is dus zaak om iedere dag even naar buiten te gaan, te fietsten of te wandelen. Als je een (wandel)stok achter de deur nodig hebt en gezelschap zoekt om naar buiten te gaan, kun je gebruikmaken van een wandelcoach. Heb je hardloopambities maar is Usain Bolt niet je middle name, ga dan vooral niet hardlopen, adviseert hardloopcoach Gerben Solleveld. Minder blessuregevoelig en net zo stress verlagend zijn mindfulness en meditatie. Al lukt het je niet om je kopzorgen weg te ‘ohmen’, dan nog ben je gegarandeerd meer ‘zen’ als je van je matje afkomt.
Je kunt het
Mariëlle Rensel, directeur van ZZP Nederland sprak recentelijk over zzp’ers: ‘De coronacrisis raakt iedereen, zo ook de zelfstandig ondernemer, ieder op zijn eigen manier. Maar de grote gemene deler is dat ze deze uitdagingen met lef en creativiteit tegemoet treden’. Grenzeloze passie en toewijding aan je zaak kan een valkuil worden voor het bewaken van je welzijn. Maar je hebt als zelfstandig ondernemer een set noodzakelijke kwaliteiten om het percentage van zzp’ers met stressklachten omlaag te brengen. Just do it.