Zelfstandigen krijgen een verplichte AOV - 8 vragen aan PZO
PZO heeft zich steeds verzet tegen een verplichte AOV voor zelfstandigen, maar heeft deze strijd uiteindelijk moeten opgeven, omdat vorig jaar in het pensioenakkoord is besloten dat zelfstandigen zich verplicht moeten gaan verzekeren tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico.
PZO is daarna niet aan de zijlijn blijven staan, maar heeft bewust gekozen om bij te dragen aan de uitwerking van het voorstel voor de Minister om zo toch invloed te kunnen uitoefenen op de verdere invoering.
Wij stelden PZO directeur, Margreet Drijvers, enkele vragen over het voorstel zoals dat er nu ligt.
“Jullie waren tegen een verplichte AOV, waarom hebben jullie dan toch meegeholpen aan het voorstel?”
Wanneer aan je wordt gevraagd of je mee wilt werken aan de uitwerking van een voorstel heb je twee keuzes. Je doet mee en kan meebeslissen over de uitkomst of je doet niet mee en er komt iets waar je geen invloed op hebt kunnen uitoefenen. Voor PZO was het belangrijk dat er in het voorstel voldoende aandacht is voor het ondernemerschap van zelfstandigen, ook wanneer we het hebben over een verplichting.
“Welke zaken uit het voorstel waren voor jullie belangrijk?”
Het voorstel heeft een goede balans tussen het bieden van zekerheid en de vrijheid om aanvullende en/of andere keuzes te maken. Voor PZO was het ook belangrijk dat de verzekeringen, die zelfstandigen nu al hebben, worden geëerbiedigd. Dit voorstel zet een kleine stap in de richting van een stelsel voor alle werkenden, omdat met deze verzekering wordt aangesloten bij de verzekering voor werknemers. De uitvoering ligt bij het UWV, waardoor hybride werkenden niet met verschillende systemen worden geconfronteerd.
Ook vonden we het belangrijk dat de verzekering een concreet en reëel risico afdekt en tegelijk niet teveel mocht kosten. Het arbeidsongeschiktheidsrisico is in zijn algemeenheid een heel duur risico. Je kunt je voorstellen dat wanneer iemand op jonge leeftijd arbeidsongeschikt raakt en tot AOW-leeftijd een inkomen moet krijgen er uiteindelijk vele tonnen moeten worden uitgekeerd.
“Hoe reëel is het dat freelancers in een situatie komen die recht geeft op uitkering?”
PZO heeft zich ingezet om een verzekering voor te stellen waar in de praktijk ook echt aanspraak op zal kunnen worden gemaakt. PZO vond alleen de zogenaamde IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) te weinig. Een IVA uitkering ontvang je als je niet of nauwelijks kunt werken en er een kleine kans is dat je herstelt. Feitelijk is dit bijna nooit het geval en zitten er ook vrijwel geen werknemers in deze regeling. Door hier voor premie te vragen, laat je zelfstandigen betalen voor iets wat ze nooit zullen krijgen. Door aan te sluiten bij de WIA kunnen zelfstandigen een uitkering krijgen na de wachttijd van een half, één of twee jaar, ook als ze gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn.
“Los van de wachttijd, krijgt iedereen straks dezelfde verzekeringsvoorwaarden?”
Ja en nee. Zelfstandigen zijn uitermate divers. Niet alleen zijn er grote verschillen tussen beroepsgroepen, maar ook binnen een beroepsgroep zijn zelfstandigen nooit allemaal hetzelfde. De een heeft een financiële buffer die tegenvallers gedeeltelijk kan opvangen en de ander kan of wil dat helemaal niet. Iedere zelfstandige moet wat ons betreft op zijn eigen wijze om kunnen gaan met het risico op arbeidsongeschiktheid.
“Schuurt dat idee niet met een verplichte verzekering?”
Dat lijkt misschien, maar toch is dat niet zo. Er zijn nog steeds heel veel mogelijkheden om de manier waarop je omgaat met jouw risico op arbeidsongeschiktheid in te richten. Wij hebben nu gekozen voor een standaard verzekering. Dat is een basis waarop je verder je eigen uitbreidingen kunt doen. Opplussen, noemen we dat. Dat opplussen kan je bij een verzekeraar doen, maar je kunt er ook voor kiezen om dat niet te doen en de verzekering te combineren met een schenkkring (broodfonds). Alleen de standaard verzekering, die is verplicht en voor iedereen hetzelfde.
“Is een verplichte verzekering wel mogelijk voor freelancers die al ziek zijn?”
Dit was een heel belangrijk punt. Voor deze standaard verzekering geldt een acceptatieplicht. Dus ook de freelancers die al ziek zijn of een medisch verleden hebben, kunnen zich nu verzekeren. De acceptatieplicht was ook alleen haalbaar als de verzekering publiek zou worden uitgevoerd. In dit voorstel worden private verzekeraars ook aangespoord om de private verzekeringen toegankelijker te maken en door een Onderling Waarborgfonds wordt ook daar een acceptatieplicht ingeregeld. Op deze manier kan iedereen meedoen, ook mensen die ziek zijn (geweest) en bovendien wordt er uitgekeerd tot aan de AOW-leeftijd.
“Wat kost dat dan? En wat krijg ik daarvoor?”
Uitgaande van een wachttijd van een half, 1, of 2 jaar moet je denken aan een bijbehorende premie van netto €85 - €150 per maand. De uitkering onder de standaardverzekering bedraagt maximaal €1.650 bruto per maand bij een verzekerd inkomen van ongeveer €30.000. De uitkering is afhankelijk van je inkomen. Verdien je minder dan krijg je ook een lagere uitkering, maar betaal je ook minder premie.
“Waar vind ik meer informatie over het voorstel?”
Op onze website lees je hoe het akkoord tot stand is gekomen en wat dat nu precies voor jou betekent. Ook hebben we de meest gestelde vragen voor je op een rij gezet.
Het is nu aan de Minister om dit voorstel verder uit te werken. PZO blijft daar ook heel nauw bij betrokken.