Zzp'er, waarom besta je?
Zelfstandig ondernemer is veel meer dan ‘een persoon die niet in dienstverband werkt, een eigen bedrijf heeft of als zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico’. Zelfstandig ondernemerschap is een sterk merk dat alle ondernemers met een zzp-gen vertegenwoordigt. Een merk moet je managen en promoten. Zeker freelancers doen er goed aan om merkbranding bovenaan hun to-do lijstje te plaatsen. En dan komt de prangende vraag: waarom besta je als zzp’er, behalve om geld te verdienen?
Hoger doel
Goed nieuws voor zzp’ers, die door zich te bevrijden van het kantoorbestaan, ook de ketens van de managementtaal hebben afgeworpen. Geen thematrekkers, multidisciplinaire growth teams, bila’s en klankborden, geen slaapverwekkende meetings met een afdronk waarin je verzuipt. Wat een opluchting. Maar vooral: geen missie meer. Gelukkig. Ik vond het een ijzingwekkend woord. Iets voor militairen, Tom Cruise of predikers van katholieke leer in verre landen.
Maar wat dan wel? Je wilt immers niet als een nietig schuitje koersloos ronddobberen op de onvoorspelbare economische golven. Je moet aan je merk bouwen, vlammen en branden, je onderscheiden van de concurrentie. Marty Neumeier verloste ons van de missie maar zadelde ons op met een purpose, een term die mij persoonlijk meer aanspreekt, omdat het ‘down to earth’ is. Tja, Engels is nou eenmaal de taal van marketing. Purpose staat voor een hoger doel in je business. Missie is je masterplan, je opdracht en niet de reden dat je bestaat. Visie is je stip op de horizon, je kijk op de toekomst.
En nu de kern van bovenstaande verhandeling: je hoger doel bepaalt je bestaansrecht. Het is je heilige vuur dat het hart van je bedrijf laat kloppen. Als je weet en voelt waarom je bestaat als zelfstandig ondernemer, dan behaal je je ultieme doel. Een onderzoek van onder andere Harvard Business Review Analytics constateert een ‘purpose paradox’. Als je het hogere doel volgt, verdien je daar meer geld mee dan de bedrijven die uitsluitend op winst gefocust zijn. Zou deze paradox ook voor zelfstandig ondernemers gelden?
Waarde voor de klant
Ook zzp’ers bestaan bij gratie van opdrachtgevers. Je kunt bijvoorbeeld kilometers beleidsnotities en managementplannen schrijven. Als niemand daar behoefte aan heeft, is de kans aanwezig dat je als werknemer nog keurig je salaris blijft ontvangen voor al je creaties. Als zzp’er heb je ervoor gekozen om zinloze tijdsbesteding van je kostbare arbeid tot een minimum te beperken. Je gaat gericht schieten, zorgt ervoor dat je dienst of product hout snijdt en aansluit bij de behoeften van de opdrachtgever. Je ideeën en methodes, je unieke werkwijze brengen je klanten vooruit. Je doet geen dingen die er niet toe doen.
Bij het starten van je bedrijf heb je ongetwijfeld het antwoord op de vraag geformuleerd waartoe je je bedrijf op de wereld hebt gezet. Waarschijnlijk heb je gebenchmarkt bij andere bedrijven, op zoek naar inspirerende voorbeelden. Zoals de korte en krachtige purpose van TED: ‘Spreading idea’s’. Of het ideële hoge doel van Oxfam: ‘Creating lasting solutions for poverty, hunger and social injustice.’ Of de educatieve van LEGO: ‘Bouwers van morgen inspireren en ontwikkelen.’
Heb je je hogere doel helder in beeld, dan is het dragelijker om tegenslagen te doorstaan. Je werkt immers vanuit eigenheid en eigenaarschap naar de meerwaarde voor de klant. Je verwezenlijkt je hogere doel voor je opdrachtgever. Je missie en visie zijn voor je klanten minder interessant. Marty Neumeier formuleerde deze gedachte in een krachtige oneliner: ‘Your brand isn’t what you say it is. It is what they say it is.’ Je ziet ook dat jongere generaties steeds meer waarde hechten aan het hogere doel, de toekomstgerichte kijk op de wereld en de zingeving boven het ordinaire ‘making money’.
Tot slot. ‘Your time is limited, so don’t let it be wasted living someone else’s life’, stelde Steve Jobs. Dat is nogal een dringende constatering. Het goede nieuws is dat de meeste zzp’ers al een tijdje hun eigen leven leiden. Als je je (zakelijke) leven vorm en inhoud geeft met en hoger doel voor ogen, weet je waarom je bedrijf bestaat. En als de tijd komt om deze vraag opnieuw te stellen, dan heb je daar een helder antwoord op.