Zzp'ers willen meer invloed: hoe krijgen wij dit voor elkaar?
Het rituele dansje van ‘geven en nemen’ vormt de basis van het poldermodel. Eindeloos overleggen, op zoek naar dat ene compromis, dat klinkt vermoeiend. Maar juist dit oer-Hollandse fenomeen houdt de broodnodige dialoog tussen de diverse groepen op gang. Een gelijkwaardig gesprek zorgt op zijn beurt voor een billijke besluitvorming en leidt tot een redelijk maatschappelijk evenwicht.
Totdat de politiek besluit om een dialoog tot een monoloog te reduceren en parkeert dat ‘geven en nemen’ voor het gemak allebei op het eigen machtsterrein.
Op het menu
Als je niet aan tafel zit, dan sta je meestal op het menu.” Cristel van de Ven, de kersverse voorzitter van de gloednieuwe Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) citeerde deze uitdrukking in de podcast van “De Ondernemer”. Het ging over de Prinsjesdag-besluiten die zzp'ers raken.
Het politieke crisismanagement en de positie van de polder hebben het tot dusver kristalhelder gemaakt: er wordt heel veel over de zelfstandig ondernemers gepraat en besloten. Een constructieve dialoog aangaan met zzp'ers lijken de machthebbers niet bijzonder interessant te vinden.
En dit is uiterst betreurenswaardig. Deze houding voedt de politieke moves met grote impact die de bestaande problemen niet oplossen maar de zelfstandig ondernemers wel benadelen. Een voorbeeld is de roemruchte zelfstandigenaftrek. Welk probleem los je op door het versneld af te schaffen?
Uit het Prinsjesdagkoffertje lijkt het kabinetsplan niet meer dan een item in een totale koehandel. Het is ronduit twijfelachtig dat je een kleine groep schijnzelfstandigen hiermee pijn doet. Wel benadeel je een grote groep zzp'ers die in deze barre tijden hun business overeind proberen te houden. Wat is de oplossing? Kijk naar de arbeidsmarkt en de rechtspositie van alle zelfstandigen, maak uiteindelijk een goede definitie van zelfstandig ondernemers en pas de wetten erop aan. En, ja wel - voor deze kapitale herziening van onze doelgroep moeten de zzp'ers inderdaad aan tafel en niet op het menu.
=Op zzp'ers, sluit de rijen!=
Vier belangenorganisaties hebben zojuist hun krachten gebundeld in een nieuw samenwerkingsverband VZN dat nu 100.000 leden telt. Het doel is om als een daadkrachtige eenheid naar buiten te treden en als een volwaardige gesprekspartner het aloude debat met Den Haag te starten. Biedt het ledenaantal voldoende draagvlak om de stem van zelfstandigen luid en duidelijk te laten horen? Vergeleken met andere belangenbehartigers van zzp'ers hebben wij in VZN een krachtige nieuwe vertegenwoordiger van onze belangen. Vergeleken met één miljoen leden van de vakbond FNV staat dit getal echter in een schril contrast met de collectieve macht van werknemers.
Zoek eens op internet de belangenbehartigers van zelfstandig ondernemers en het gaat je duizelen van de hoeveelheid hits die Google in no time tevoorschijn tovert. Er ontstaat een tamelijk versnipperd beeld. Enerzijds is dit goed uit te leggen, gezien de diversiteit van zzp'ers.
Anderzijds gelden voor de meeste zzp'ers een aantal grote vraagstukken die je het beste gezamenlijk kunt aanpakken. Behalve de al genoemde versnelde afbouw van de zelfstandigenaftrek vormen de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en de pensioenopbouw de hete hangijzers, die onverminderd aandacht vragen. Om deze grote zaken bovenaan de politieke zzp-agenda te zetten, is een grote kracht nodig. Het ontstaan van VZN is een zeer positieve ontwikkeling,r ook deze nieuwe speler heeft nog 1,2 miljoen zelfstandig ondernemers te winnen.
Iets positiefs?
Zijn er nog positieve zaken uit het koffertje van Hoekstra gerold? Natuurlijk. Wij mogen vanaf 2021 een kwart procent minder inkomstenbelasting over winst betalen tot 68.507 euro.
Wij mogen, net zoals alle Nederlanders, iets meer eigen vermogen heffingsvrij opbouwen. Gaat dat wel lukken? Dat is vers twee. De belasting over het fictieve rendement (het woord zegt het al) op het resterende vermogen zal wel worden verhoogd. Dit hoort bij het 'geven' en dus nemen wij deze maatregel ook voor lief.
Zzp'ers hoeven ook geen inkomstenbelasting en premie verzekeringen af te dragen over de eventueel ontvangen subsidie - TOGS. En gelukkig ontvangen de zzp'ers in de zorg dezelfde zorgbonus als werknemers, wat dan ook niet meer dan logisch is. En de kers op de taart: je kunt altijd nog voordelig een warmtepomp aan schaffen of zonnepanelen op je dak leggen – als je na deze crisis daar financiële ruimte voor overhoudt. Ook een opsteker. Dank u wel, kabinet.
Wat is de conclusie van dit verhaal? De echte structurele hervormingen in het land van zelfstandig ondernemerschap kunnen wij bewerkstelligen als wij sterk vertegenwoordigd zijn en een krachtige verenigde eenheid vormen. Zo niet, dan wordt er over ons gepraat in plaats van met ons en staan wij op het menu onder een vaag sausje, dat nergens naar smaakt.