Communicatie

Wat is het expertisegebied communicatie?

Communicatie, voorlichting, public relations (PR) of reclame. Het is allemaal bedoeld om mensen (intern of extern) te informeren over wat er speelt bij een bedrijf of andere organisatie. De communicatie kan zowel schriftelijk als mondeling plaatsvinden, op papier, op het web of bijvoorbeeld met een film of op de radio. Voorbeelden van een communicatie job zijn communicatiemedewerker en communi-catieadviseur.

Communicatie zou je kunnen omschrijven als een vorm van informatie-uitwisseling. Het komt op verschillende niveaus voor en er zijn dan ook verschillende onderdelen waar je specialisten voor kunt inhuren. Communicatie is eigenlijk overal en als bedrijf, stichting, samenwerkingsverband of andere organisatie wil je de manier waarop over jou wordt geschreven, gesproken en gedacht het liefst in eigen hand houden en vanzelfsprekend ook zo positief mogelijk laten gebeuren. Daarom kun je zelfstandige specialisten die zich met het communicatievak bezighouden inschakelen. Zij weten uit ervaring hoe je deze doelstellingen kunt bereiken. Zo maken ze jouw organisatie beter en tegelijkertijd dragen ze hun kennis en ervaring over op jouw eigen medewerkers.

Wat kan een communicatie-expert voor je betekenen?

Communicatieprofessionals houden zich met uiteenlopende zaken bezig. Zo zijn er freelancers die goed zijn in het maken van een communicatiescan. Dit is een onderzoek naar de manier waarop een bedrijf of organisatie communiceert met medewerkers en andere interne geïnteresseerden, maar ook met de buitenwereld (klanten, omwonenden, pers). Dat onderzoek kan leiden tot een aantal adviezen, veranderingen en strategieën.

Ook het positioneren van een product of bedrijf, het ontwerpen en ontwikkelen van een huisstijl van een organisatie of het organiseren van evenementen ter promotie van een organisatie wordt door communicatiedeskundigen gedaan.

Welke functies omvat het expertisegebied Communicatie?

Binnen de communicatie zijn er veel verschillende functies. Je kunt freelancers vinden die zich vooral bezighouden met de uitvoering (schrijven, fotograferen, illustreren), maar ook meer coördinerende taken komen in de communicatie voor. We zetten een aantal functies die veel voorkomen op een rijtje, met een korte omschrijving. Op de verschillende functiepagina’s vindt je veel meer informatie over de specifieke kenmerken en specialiteiten van deze zelfstandige professionals.

Managers

Managers zijn de leidinggevenden in de communicatiebranche. Meestal houden zij zich bezig met de communicatiestrategie. Er zijn er een flink aantal van. Een communicatiemanager bedenkt, maakt en/of coördineert allerlei soorten communicatiemiddelen voor jouw bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan het samenstellen van folders, brochures of websites. De manager kan direct betrokken zijn bij het schrijven van teksten of het maken van producties, maar kan ook verschillende activiteiten uitbesteden aan andere professionals. Een manager communicatie stel je bijvoorbeeld op freelance basis of als ad interim aan om de informatie die je wilt brengen over je bedrijf, product of dienst zo duidelijk mogelijk te presenteren.

Deze expert kan dat zelf doen, of de taken delegeren aan anderen binnen bijvoorbeeld de communicatie-afdeling of bij externe partijen. Een brandmanager kun je verantwoordelijk maken voor alle marketing- en communicatieactiviteiten omtrent een product, dienst, organisatie of bedrijf. Al is het meestal zo dat een brandmanager werkt bij organisaties die meerdere merken voeren. De brandmanager bepaalt de marketingstrategie van een merk en regelt de communicatie (en stelt bijvoorbeeld andere externe deskundigen aan om te helpen met de promotieactiviteiten). Ook het doen van marktonderzoek hoort bij de activiteiten van een brandmanager.

Tenslotte noemen we hier de business development manager. Die vormt de verbinding tussen de afdelingen research, sales en marketing binnen een organisatie. Hoewel niet alle onderdelen van dit vakgebied binnen de communicatie-expertise vallen, is een groot deel van de werkzaamheden van deze managers wel gericht op communicatie.

PR-specialisten

Een PR-medewerker (ook wel PR-functionaris of medewerker public relations genoemd) verzorgt de communicatie over je bedrijf, zowel naar binnen (intern) als naar buiten (extern). Zo kun je deze medewerker inhuren voor het schrijven van interne informatiebulletins of teksten voor het intranet, maar ook voor bijvoorbeeld flyers en brochures. Ook kan een freelance PR-medewerker de ontvangst van je gasten verzorgen, bijvoorbeeld op speciale gelegenheden zoals een jubileumfeest.

Woordvoerders

Een woordvoerder – of (pers)voorlichter – stel je aan om de externe communicatie voor jouw organisatie voor zijn of haar rekening te laten nemen. Het gaat dan met name om de contacten met de pers. De woordvoerder doet dat vooral in gesproken woord (bijvoorbeeld in interviews met televisie of radio), maar deze communicatiespecialist kun je bijvoorbeeld ook persberichten laten schrijven of schriftelijk laten antwoorden op vragen van journalisten.

Een speciale tak van sport is de crisiscommunicatie. Een expert in crisiscommunicatie huur je in op het moment dat er een crisis is bij of omtrent je bedrijf of organisatie. Deze specialist is dan je contact naar buiten toe.

Over welke eigenschappen beschikt een communicatiedeskundige?

Meestal hebben vakmensen in de communicatie een communicatieopleiding op hbo- of wo-niveau. Een communicatie-expert is ten eerste goed in communiceren, dat lijkt en ís logisch. Of het nu gaat om mondelinge of schriftelijke uitingen, bij deze expert kun je aankloppen als je een communicatieklus hebt. Daarnaast kan zo’n specialist goed analyseren, flexibel werken, klantgericht denken, goed samenwerken, overtuigend en daadkrachtig werken en bovendien proactief werken. Het maken van communicatieplannen, het doorvoeren van communicatiedoeleinden en het meedenken en adviseren over de PR- en marketingactiviteiten van bedrijven hoort tot het takenpakket van deze freelancers. Communicatie is steeds meer online of digitaal. Ervaring met websites (CMS), nieuwsbrieven (email) en social media wordt daarom veel gevraagd.

Welk uurtarief rekenen experts in communicatie?

Omdat communicatie een zeer breed terrein is, worden er in dit expertisegebied ook hele verschillende tarieven gehanteerd. Bovendien zijn er ook ervaren en minder ervaren communicatiedeskundigen, die hun tariefstelling ook aan hun ervaring aanpassen. Juniors zullen over het algemeen lagere uurbedragen op hun facturen zetten dan senior-adviseurs, wiens takenpakket normaal gesproken ook veelomvattender is.

Het is in de communicatiebranche overigens ook gebruikelijk dat freelancers niet met uurtarieven werken, maar bijvoorbeeld met prijzen per product, per project of consult of per dagdeel. Als we het toch over uurprijzen hebben, dan kun je bedragen tegenkomen van € 60,- exclusief btw, maar ook van € 120,-. De zwaarte van de functie houdt daar ook verband mee. Voor een meer specifieke uitleg van tarieven raden we je aan om de informatiepagina’s over de specifieke beroepen te raadplegen.

In welke organisaties werken experts in communicatie?

Communicatie-experts kom je in ieder vakgebied tegen. Van zorgorganisaties tot scholen, van techbedrijven tot de overheid, van de bouwsector tot de transportsector: overal wordt gecommuniceerd. Met klanten, met het publiek, met medewerkers en met andere belanghebbenden.

Trends en ontwikkelingen binnen de communicatie

Crisis- en ad hoc communicatie wordt vandaag de dag steeds belangrijker. Steeds vaker moeten bedrijven en organisaties snel reageren op feiten uit het nieuws. In de tijd van social media, waarin veel mensen zonder kennis van achtergronden zomaar stellingen kunnen poneren, moet daar soms een goede, afgewogen en bruikbare reactie op gegeven worden. Dat wordt webcare genoemd. En daarvoor schakel je dan vaak een tijdelijke expert voor in, totdat de storm geluwd is. Snelheid is sowieso een ‘dingetje’, tegenwoordig. Ook het reageren op bijvoorbeeld online recensies (positief en negatief) kan een onderdeel zijn waar een freelance PR-functionaris goed bruikbaar is.

Digitale communicatie gebeurt steeds meer door bedrijven. Dat kan via de net al aangehaalde, maar hier vaak positief gebruikte, social media, maar bijvoorbeeld ook via de eigen website of andere digitale kanalen, zoals nieuwssites. Ook hier geldt weer: snelheid is heel belangrijk.