Van loondienst overstappen naar freelance - Dit is je gids

Ben je het zat om in loondienst te werken en wil je graag meer vrijheid en flexibiliteit? Dan is de overstap naar freelance misschien wel iets voor je. Maar dat wist je al, of niet? Anders was je nu niet dit artikel aan het lezen. Ik heb precies hetzelfde meegemaakt. Hi, ik stel me graag even aan je voor: ik ben Chelsea Hofland. Als freelance copywriter en marketeer zocht ik meer autonomie in mijn werk om het te kunnen uitvoeren zoals ik dat wenste. 

Na de switch naar een freelance bestaan kan ik met trots zeggen dat dat gelukt is. En nu is de beurt aan jou! Stapsgewijs leg ik je hieronder uit hoe de overstap van loondienst naar freelance zo soepel mogelijk verloopt. En psst, wil je alle do’s en don’ts van een startende freelancer leren? Check dan de ultieme gids die ik samen met Freelance.nl voor je geschreven heb.

• Begin met parttime freelancen en parttime werken in loondienst
• Verminder de uren bij je huidige werkgever
• Ga over op fulltime ondernemen

Dit lijkt misschien een beetje kort door de bocht, maar in de basis komt het hier wel op neer. Maar we laten het hier natuurlijk niet bij. Wij helpen je stap voor stap met je reis. Ga je mee?

Neem stap voor stap

‘A journey of a thousand miles begins with a single step’.

Als je van loondienst naar zelfstandigheid gaat, kun je dat het beste in stappen doen. Start bijvoorbeeld met parttime freelancen. Test de wateren! Weet je na de test zeker dat freelancen echt iets voor je is? Dan is het tijd om met je werkgever te communiceren. En ook daar hebben we natuurlijk tips voor. 

Het kan verleidelijk zijn om direct je baan op te zeggen en fulltime als freelancer aan de slag te gaan. Maar het is verstandig om eerst parttime te gaan freelancen en ervaring op te doen. Zo heb ik het zelf ook gedaan. Op die manier wen je aan het ondernemerschap, ontwikkel je jezelf, haal je klanten binnen en bouw je een financiële buffer. Daarnaast kun je als parttime freelancer ook nog profiteren van de voordelen van loondienst, zoals een vast salaris en (indien aanwezig) een pensioenregeling. Maar hoe doe je dat nou loondienst en zzp’en combineren?

Samen met je werkgever op zoek naar de juist combi

Als je besluit om parttime te gaan freelancen, is het belangrijk om te kijken hoe je dit het beste kunt combineren met je huidige baan. Check voordat je de beslissing definitief maakt even je contract en gemaakte afspraken met je werkgever. Het kan zijn dat je werkgever niet wil dat je ook als freelancer aan de slag gaat. In dat geval is het verstandig om hierover in gesprek te gaan en te kijken of er afspraken gemaakt kunnen worden.

Maar, ook niet onbelangrijk: kijk naar je beschikbare tijd en energie. En wees daarin realistisch! Het kan namelijk best lastig zijn om naast je baan nog tijd en energie te hebben voor freelance opdrachten. Maak een planning met daarin je uren voor je werkgever en bekijk wat haalbaar is om daarnaast ‘bij te klussen’. Het kan ook helpen om jezelf bepaalde doelen te stellen, zoals het aantal uur dat je per week wilt besteden aan freelance opdrachten of een bedrag dat je wilt verdienen.

Maar dat niet alleen. Ook helpt het je in te schatten wat voor jou, in je huidige situatie, maximaal haalbaar is. Is € 60,- per uur een gangbaar tarief in jouw markt? En kom je erachter dat je écht maximaal 10 declarabele uren per week kunt draaien? Dan is het waarschijnlijk niet realistisch om te verwachten dat er € 2.000,- omzet per week binnen zal gaan komen. Is dit wel je doel? Dan is het goed om hierop te anticiperen en een groeipad voor jezelf uit te stippelen.

Klinkt allemaal mooi toch, zo’n stap voor stap route. Maar..

Gelukkig ben je niet de eerste die dit pad bewandelt, en kun je anticiperen op veelvoorkomende uitdagingen. Het combineren van loondienst en zzp-werk kan namelijk best uitdagend zijn. Zelf vond mijn werkgever het lastig dat ik mijn aandacht verdeelde tussen freelance werk en werk voor zijn bedrijf. Wees je bewust van dit soort uitdagingen, en bedenk voor je start hoe je met die uitdagingen omgaat. We zetten een aantal veelvoorkomende uitdagingen (en hoe je ermee om kunt gaan) voor je op een rij.

• Tijdgebrek:

Ik weet natuurlijk niet hoeveel uren per week je aan je baan besteedt. Ik werkte zelf vier dagen in loondienst, en deed daarnaast zzp-werk. Dit stapelde zich op, en voor ik het wist was dat vanwege tijdgebrek erg lastig te combineren. Het moet natuurlijk wel leuk blijven! Maak daarom een realistische planning en bekijk wat haalbaar is. Plan ook tijd in voor ontspanning en rust, zodat je niet oververmoeid raakt. Het voelt misschien een beetje gek om rustmoment in te plannen, maar dat gaat je wel helpen om gezond te blijven. 

• Administratie: 

Als freelancer krijg je te maken met administratieve taken, zoals factureren en belastingaangifte. Zorg ervoor dat je hier voldoende tijd voor vrijmaakt en dat je op de hoogte bent van de regels en wetgeving rondom freelance ondernemerschap.

• Werk-privébalans:

Als je meer gaat werken, is het verleidelijk om je privéleven op een lager pitje te zetten. Maar dat privéleven is nou juist zo belangrijk! Maak duidelijke afspraken met opdrachtgevers en geef je grenzen aan over je bereikbaarheid en werkuren. 

• Conflicterende belangen: 

Als je in loondienst werkt en daarnaast als freelancer aan de slag gaat, kunnen er conflicterende belangen ontstaan. Maak duidelijke afspraken over bijvoorbeeld het gebruik van bedrijfsinformatie en concurrentiebeding, zodat zowel jij als je werkgever niet voor verrassingen komen te staan. Vergeet ook niet te communiceren naar je opdrachtgevers. Vermeld dat je deels in loondienst werkt, zodat ze verwachtingen beter kunnen managen.

Klinkt allemaal leuk en aardig, maar zo’n gesprek met je werkgever kan best spannend zijn.

Zo ga je een gesprek aan met je werkgever

Zoals ik al zei; niet iedere werkgever is ervan gediend dat je als freelancer aan de slag gaat. Hoewel de vraag of aankondiging best spannend kan zijn, is het altijd goed om transparant te blijven over je intenties. Ga met een open mind het gesprek met je werkgever aan, en zoek samen naar de ideale omgang. Heb je een gesprek ingepland? Neem mijn tips met je mee:

Ik snap dat het spannend is om de stap naar fulltime freelancen in één keer te zetten. Zelf ben ik eerst minder gaan werken in mijn baan. Van vier dagen per week ben ik naar drie dagen gegaan. Toen ook dat na een tijdje teveel werd met mijn freelancewerk, ben ik fulltime gaan freelancen. Een ideale optie als de cold turkey-methode ook net iets te abrupt is voor je. 

Zo combineer je loondienst en freelancen op de ideale manier

Nu je weet welke uitdagingen je misschien tegenkomt op je pad naar het freelancen, gaan we over op een goede planning. Want hoe stap je zo soepel mogelijk over? Ik heb natuurlijk weer een aantal tips voor je verzameld:

• Denk vooraf goed na waarom je zelfstandig wilt worden en communiceer dit eerlijk naar je werkgever. 
• Begin parttime met freelance opdrachten naast je baan in loondienst. Op deze manier kun je wennen aan het freelance werk en tegelijkertijd een stabiel inkomen behouden.
• Zorg dat je financiële situatie stabiel is voordat je de stap maakt naar fulltime freelancer. Zorg bijvoorbeeld voor een buffer voor onverwachte kosten en houd rekening met eventuele fluctuaties in je inkomsten.
• Maak een goed doordacht businessplan waarin je je doelen en plannen voor je freelance werk vastlegt. Houd hierbij rekening met je beschikbare tijd, financiën en eventuele groeimogelijkheden.
• Breng goed in kaart wat jij nodig hebt om te kunnen leven zoals jij wilt. Maak een berekening van je levenskosten en zorg voor een plan waarmee je dit kunt bereiken. 
• Informeer bij zzp’ers hoe zij de overstap hebben ervaren. Dit zou ik iedereen aanraden. Je kunt natuurlijk zelf wel bedenken waarom freelancen voor jou ideaal is, maar je omgeving biedt vaak een nieuw perspectief. Dit helpt je bepalen of freelancen echt iets voor je is.
• Breng je netwerk op de hoogte. Dit helpt je met het vinden van nieuwe opdrachtgevers.
• Maak duidelijke afspraken met je werkgever en bespreek een mogelijke zzp opdracht bij je huidige werkgever. Sluit het gesprek met je werkgever over je freelance-werk altijd af met concrete afspraken. Wanneer werk je in loondienst? Mag je bellen met opdrachtgevers tijdens je baan of juist niet? En: misschien is het wel mogelijk om als zzp’er voor je werkgever aan de slag te gaan. Zo blijf je toch beschikbaar voor je werkgever, maar haal je ook belastingvoordelen uit fulltime freelancen.
• Maak een realistische planning waarin je je beschikbare tijd en energie goed verdeelt over je werk als freelancer en in loondienst. Houd hierbij ook rekening met voldoende ontspanning en rust.
• Communiceer met je opdrachtgevers over je beschikbaarheid en werkuren, zodat je je tijdens je loondienst uren daarop kunt focussen.
• Houd rekening met onverwachte gebeurtenissen en wees flexibel in je planning. Het kan voorkomen dat je op het laatste moment toch niet kunt werken aan een freelance opdracht vanwege werk in loondienst.
• Leer bij: zorg dat je jezelf blijft ontwikkelen en bijleert over je vakgebied. Volg bijvoorbeeld trainingen of cursussen om je kennis en vaardigheden uit te breiden.

De overstap van loondienst naar freelance kan een geweldige kans zijn om je carrière op een nieuwe en spannende manier voort te zetten. Je ontwikkelt jezelf (als ik voor mezelf spreek) in razendsnel tempo. Met de juiste voorbereiding en focus kan het je de vrijheid geven om te doen waar je van houdt en te werken met wie je wilt. Ga je van start? Dan vind je hier mijn freelance do’s en dont’s gids met alles erop en eraan om je te helpen.