Personal branding voor freelancers, ijdelheid of juist noodzaak?
Als freelancer krijg je het ene na het andere goedbedoelde advies voorgeschoteld. Elke dag lees je op social media wel iets, dat voor jouw bedrijfsvoering beter zou zijn. Van verzekering tot leaseauto, van boekhouding tot marketing. Vaak is het antwoord zo voor de hand liggend. Zoals op de vraag van een zakenrelatie: “Moet ik ook aan personal branding gaan doen?”
Je kent 'm vast wel: de freelancer die pas nieuwe opdrachten gaat werven als de stroom is opgedroogd. Niet handig, tenzij je echt uniek bent en de klanten in de rij staan. Voor de meesten van ons, als deeltijd professionals, geldt echter dat we wel degelijk ook moeten blijven investeren in de P uit de marketing-mix die staat voor promotie. Personal branding is één optie.
De noodzaak van publiciteit
Als jij start als freelancer, ga je er natuurlijk voor zorgen dat jouw doelgroepen weten wat jouw specialiteit is. Daar hoef je geen raketgeleerde voor te zijn. En je weet ook dat als je seizoen gerelateerde diensten aanbiedt, dat je op tijd met jouw potentiële opdrachtgevers moet communiceren en niet pas midden in het seizoen jouw mailcampagne gaat starten.
Enige publiciteit is dus wel van belang. Op Freelance.nl krijg je het beste beeld van vraag en aanbod op de freelance markt en jij zal moeten proberen jouw plek te verwerven. Dus wat te doen? Een marketing jaarplan? Personal branding? Adverteren? Netwerken? Wat is wijsheid? De heilige graal bestaat niet, maar stilzitten is geen optie.
Ben jij een merk?
Laat ik eerst de grootste misvatting over merkenbouw in het algemeen ophelderen: een merk is meer dan alleen product, logo, website en naam. Een merk nestelt zich in het geheugen van de consument, waarin het betekenis opbouwt door tal van associaties.
Een goed uitgevoerde merkstrategie is van invloed op alle aspecten van een bedrijf en houdt rechtstreeks verband met de behoeften van de gebruiker, emoties en concurrentie. En dat is in ons geval dus ook de persoon die beslist over de inzet van freelancers.
Welke bouwstenen?
Essentiële elementen in het opbouwen van jouw merk zijn onder andere jouw belofte en het waarom, consistentie, emotionele en visuele merkidentiteit, flexibiliteit, loyaliteit aan belanghebbenden en competitief bewustzijn. Wil je een merk opbouwen, dan krijgen al die elementen in de juiste verhouding aandacht in jouw verhaal. Zo voed je jouw opdrachtgevers met de associaties, om uiteindelijk een voorkeursplek te verkrijgen.
Meer concurrentie, meer noodzaak
Merkstrategie of branding is dus alles wat je doet om je merk een plek te geven in het hart van jouw opdrachtgever of intermediair. Met veel concurrentie, is een sterk onderscheidend merk dus eigenlijk wel cruciaal. Maar het bouwen van een sterk merk is niet eenvoudig.
Merkstrategie behelst een plan dat is gericht op specifieke lange termijndoelen, die jij kunt bereiken met een goed gedefinieerde planning en uitvoering.
Het merk voor de freelancer
Goed. Voor de freelancer kan het bedrijfsmatig bouwen van een merk één van jouw doelen zijn. Maar zeg nou zelf, dat was vast niet jouw primaire doel toen je freelancer werd. Die gedachte groeit meestal met de jaren. Zo is mijn zakenrelatie jaren geleden met zijn vrouw als interieurdesigner gestart. Inmiddels begint het een begrip te worden, ja, zelfs een landelijk merk met private label meubels, veelal op maat gemaakt. Op het versterken en uitbouwen van hun merk is nu zijn marketing gebaseerd. Met een gebudgetteerd en gewogen jaarplan, met off- en online middelen. En hij komt nu met de vraag of hij ook aan personal branding moet gaan doen.
Bekend maakt echt niet bemind
Feit is dat wij eerder zakendoen en samenwerken als we die ander sympathiek vinden. Als er tien aanbieders zijn die voldoen, word jij eerder geselecteerd als jij als sympathiek en aardig te boek staat. Andersom, wij freelancers krijgen ook via meerdere intermediairs dezelfde aanvragen. En dan kies je toch ook voor de sympathieke mensen die een gezicht geven aan een organisatie. Je reageert naar de intermediair die jij aardig vindt. Die gun je de handel, de opdracht.
Het persoonlijk maken van een merk door er letterlijk een persoon aan te verbinden kan daarom een logische manier zijn om het keuzeproces van jouw opdrachtgever te beïnvloeden. Bekend maakt bemind gaat dus niet op. Je kan immers grote bekendheid genieten als slechte dienstverlener.
Jouw merk ben jij
In dat opzicht is het evident dat jij je als freelancer daarvan bewust bent. Als freelancer ben jij jouw eigen merk. Je hebt een professionele reputatie, of je nu kiest om die te cultiveren en wijd en zijd bekend te maken, of niet. Sommigen twitteren dagelijks en posten driftig op LinkedIn. Anderen schieten met scherp en hebben aan een goede cv genoeg: als de juiste doelgroepen het merk maar kennen.
Netwerken op grote of kleine schaal, persoonlijk of virtueel, ja, dat is evident. Maar doe daarnaast wat bij jou past. Stel jezelf ook de vraag of jij in staat bent om consistent en planmatig aan jouw persoonlijke merk te werken. Voor je het weet besteed je er onevenredig veel tijd aan en raak je verstrikt in schone schijn in plaats van authenticiteit.
Die analyse kun je voor jezelf maken en daaruit de conclusie trekken.
Kijk mij eens
Later die week zit ik met de betreffende zakenrelatie te lunchen. Trots vertelt hij dat hij aan storytelling gaat doen voor zichzelf, als interieur designer. Ik kijk 'm aan. “Serieus Theo? Je bent zo lekker bezig en na jaren van hard werken en bewuste keuzes maken, heb je een behoorlijk sterk merk ontwikkeld. En nu ben je bang dat dat merk sterker is dan jijzelf?“