Terugblik 2020: een bewogen jaar voor de zzp'er
2020 is in alle opzichten een bewogen jaar geweest, ook voor zzp’ers. Een veelbelovend begin op golven van hoogconjunctuur, gevolgd door volledig wegvallende omzetten door de eerste lockdown, de ovebheidssteunpaketten in de vorm van TOZO en TVL en de extra toetsen hiervoor, niet al te fotogenieke beeldvorming in de media en het oprichten van VZN, de grootste belangenvertegenwoordiger van zzp’ers. Een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering is opgenomen in het Pensioenakkoord. Zullen een spaarrekening en een pensioenregeling ook worden verplicht?
Dan volgde de tijd van bezinning, frisse ideeën, nieuwe businessmodellen en het nieuws van de Prinsjesdag, dag zelfstandigenaftrek. Dit alles samenvattend, kunnen wij concluderen dat de zelfstandig ondernemer nog steeds springlevend is. Ook tijdens de uitputtende marathon zonder winnaars die al negen maanden duurt. Gestrest en moe zijn ze, maar niet moegestreden. Recente onderzoeken, facts & figures wijzen erop dat de meeste zzp’ers een veerkrachtige, wendbare en bijzonder gemotiveerde groep vormen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Door inzet van hun unieke expertise laten deze freelancers bedrijven en organisaties groeien.
Toekomstbestendig
Zonder schrijnende consequenties van corona voor de zzp-sector te bagatelliseren, kunnen wij constateren dat de freelancer anno 2020 against all odds vooral ondernemer wil blijven en zich snel lijkt aan te passen aan de twee dominerende vormen van werken van de afgelopen maanden: thuis en overwegend digitaal.
De Kamer van Koophandel heeft onderzocht onder 1695 zzp’ers en mkb’ers en stelt dat het goed gaat met een groot deel van de ondernemers. Uit het onderzoek van ZZP Nederland in samenwerking met Movir voor de Dag van ZZP’er in november 2020 blijkt dat maar liefst 75% van de deelnemers ook zijn toekomst met zelfstandig ondernemerschap verbindt, al dan niet in een aangepaste vorm. Slechts 3% van de respondenten overwegen een totale switch naar een compleet ander product of dienst, terwijl 46% aangeeft dat corona niet heeft geleid tot wijzigingen in het businessmodel. Bij 26% van ondervraagde ondernemers lijkt deze crisis juist extra creativiteit op te wekken: ze hebben hun producten- of dienstenpakket uitgebreid en bieden deze op een andere wijze aan.
Ook opvallend dat nog geen een vijfde van de respondenten de financiële steun van de overheid bestempelt als ‘het hardst nodige’. Ze zijn gefocust op eigen financiën en pensioen (23%), netwerken (20%) en online marketing (19%). Hieruit kunnen wij concluderen dat de aanpassing van bijvoorbeeld TOZO2 en TOZO3 met een toets van het partnerinkomen niet terug te zien in de genoemde cijfers. De meeste zzp’ers redeneren per definitie vanuit zelfredzaamheid en eigenheid, denken in kansen en genieten een gezond arbeidsethos en professionele instelling.
Op weg naar groei en geluk
Het is dan ook niet wonderlijk dat zelfs in tijden van een ongekende crisis, of juist vanwege de achtbaan van onzekerheid en overmacht, er zich halverwege dit jaar 20% meer zelfstandigen bij de KvK inschreven dan in dezelfde periode vorig jaar. Tegelijkertijd stopten in de eerste twee kwartalen van dit jaar 50% meer parttime- en 26% meer fulltime zzp’ers dan in de eerste helft van 2019. De meeste uitschrijvingen kwamen voor in de branches ICT/media, industrie, zakelijke dienstverlening, cultuur, sport, recreatie. Is survival of the fittest één van de tendensen?
Een ding is duidelijk: al dat talent en expertise moeten hun weg vinden naar de opdrachtgevers. Snel en efficiënt, maar ook doeltreffend. Op Freelance.nl werd tijdens de eerste lockdown gemiddeld 20-30% meer gereageerd op een opdracht. Als zzp’er moet je flink je onderscheidend vermogen laten zien om in aanmerking te komen voor een opdracht. Je ziet dat opdrachtgevers vaak een specialistische expertise zoeken Je kunt je laten bijscholen om specifieke kennis te vergaren vanuit aanpalende vakgebieden. Als tekstschrijver scoor je meer opdrachten als je ook SEO-teksten moeiteloos uit je mouw schudt.
Excelleren doe je zo
Mensen die vanuit hun talent werken, ervaren meer voldoening, zijn intrinsiek gemotiveerd en productief. In het DNA van de meeste zelfstandigen zitten kwaliteiten als vrijheid en flexibiliteit. Gezien de toenemende concurrentie onder zzp’ers is het belang van excelleren in je vak niet te onderschatten. Omdat zzp’ers geen leidinggevende hebben die zich over hun talentmanagement programma bekommert, is het de moeite waard om je talenten een boost te geven in 2021. Een coach inzetten kan lonend zijn, zeker nu de tijdelijke subsidieregeling NL leert door van kracht is. Je kunt eventuele belemmerende overtuigingen leren overwinnen en nieuwe inzichten verkrijgen over een unieke formule van jouw ondernemerschap.
De freelancers en opdrachtgevers staan dus gelukkig niet alleen te midden van de barre werkelijkheid, dat vaak ‘het nieuwe normaal’ wordt genoemd. Terugblikkend op 2020 kunnen wij concluderen dat wij sterker en wijzer uit deze ongelijke strijd zijn gekomen, met meer (zelf)vertrouwen en een goed ontwikkeld relativeringsvermogen. Geëquipeerd voor de nieuwe uitdagingen. “Het enige wat wij over de toekomst weten, is dat het anders zal zijn”, zei Peter Drucker al. Dat is een hoopgevende gedachte aan de vooravond van 2021.