update zzp wet en regelgeving geen pensioenplicht wel verplichte aov

13 juni 2019Ton Hilderink

Na tien jaar polderen ligt er een pensioenakkoord. Daarin is de pensioenplicht voor zzp'ers van de baan. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt daarentegen wel verplicht. En er zijn meer maatregelen op komst. Eind mei stemde de Eerste Kamer in met de WAB – de Wet arbeidsmarkt in balans. Deze moet een halt toeroepen aan de nog altijd toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt. Wat de impact voor zzp'ers is, blijft in nevelen gehuld. Verder ging onlangs de kleineondernemersregeling (KOR) op de schop, wat van invloed is op je btw-verplichtingen. Tijd voor een update.

Vrijstelling van btw

Laten we beginnen met de KOR, want die is voor een aantal zzp'ers direct relevant. De kleineondernemingsregeling bepaalt dat je bij een bepaalde ondergrens recht hebt op belastingvermindering. Je kunt er dit jaar nog gebruik van maken. De ondergrens bedraagt € 1.883 aan ontvangen btw na aftrek van betaalde btw. Je krijgt in dat geval korting of kwijting. Per 1 januari 2020 verandert de regeling. Dan heb je als zzp'er recht op volledige btw-vrijstelling als je per kalenderjaar minder dan € 20.000,- omzet draait. Het is overigens een vrijwillige regeling. Voordeel: je hoeft er geen ingewikkelde btw-administratie op na te houden.

Maar wat nou als je vooraf niet weet of je in het lopende kalenderjaar onder die omzetgrens van € 20.000,- blijft? Het eerste jaar hoef je tót dat bedrag geen btw-administratie bij te houden. Voor de rest van je omzet wel, zodra je over de grens heen gaat. De eerste € 20.000,- blijft dan vrij van btw, over de rest draag je wel btw af. De daaropvolgende drie jaar kun je in dat geval geen gebruik meer maken van de regeling. Als het goed is, stuurt de Belastingdienst iedereen die al eens gebruikmaakte van KOR een brief. Wil je voor dit jaar nog profiteren van de bestaande vrijstelling? Tot 20 november kun je je aanmelden voor de kleineondernemingsregeling.

De strijd tegen schijnzelfstandigheid

De overheid voert al langere tijd een niet erg effectieve strijd tegen het fenomeen 'schijnzelfstandigheid', de situatie waarin zzp'ers actief zijn in een verkapt dienstverband. Hierbij gaat het vooral om zzp'ers aan de onderkant van de markt, zoals pakjes- en maaltijdbezorgers, bepaalde taxichauffeurs of freelancers in de thuiszorg die noodgedwongen werken voor bodemtarieven. Voor deze groep streeft de overheid een soort minimumloon na. Dit stuit echter op problemen in Brussel.

Tot nu toe liep de zzp-regelgeving telkens vast. Eerst was er de VAR. Makkelijk aan te vragen en niemand die er serieus naar omkeek. Met de Verklaring arbeidsrelatie wisten opdrachtgevers dat zij geen loonheffing riskeerden over freelance werk en daarmee was de kous af. Iedereen blij. Behalve Eric Wiebes in zijn toenmalige rol van staatssecretaris van Financiën en verantwoordelijk voor de Belastingdienst. Hij bedacht de DBO; de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties. Dit bleek een dusdanig ingewikkeld monstrum, met modelovereenkomsten en resultaatafspraken, dat de overheid al snel liet weten de handhaving op te schorten. Het vraagstuk ligt alweer enige tijd op het bord van minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Nieuwe zzp-regelgeving is een onderdeel van het totale pakket aan maatregelen, verpakt in de Wet arbeidsmarkt in balans, bedoeld om flexibele arbeidskrachten beter te beschermen. Er is draagvlak voor de wet en de kans dat de nagestreefde ingangsdatum van 1 januari 2020 wordt gehaald, is groot. Het kabinet hecht aan snelle invoering. Echter, in het liggende wetsvoorstel, waarmee de Eerste Kamer eind mei akkoord ging, is niets terug te vinden over werkbare zzp-regelgeving. Uitzendkrachten, oproepkrachten en payrollmedewerkers, ze komen allemaal aan de beurt, maar de meer dan miljoen zzp'ers die in Nederland actief zijn, vormen voorlopig een hoofdpijndossier. Aan nieuwe regels wórdt gewerkt.

Geen pensioenplicht voor zzp'ers en weinig draagvlak voor verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering

En hoe staan we er als zzp'ers voor in het concept Pensioenakkoord waar de media de afgelopen weken vol van stonden? Na bijna tien jaar polderen was er dan eindelijk consensus, hoewel het laatste woord nog niet gesproken is. Zeker is dat het kabinet voor zzp'ers geen pensioenplicht invoert.

Op dit vlak geeft het kabinet geen gehoor aan de vakbeweging, noch aan het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) dat in haar rapport 'Rondkomen van pensionering, nu en in de toekomst' (oktober 2018) zei: 'Alle werkenden moeten automatisch een aanvullend pensioen opbouwen om te voorkomen dat er straks een grote groep gepensioneerden met geldproblemen is.' Wel komt er voor zzp'ers een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering, wat overigens tegen het zere been is van de Stichting ZZP Nederland. Volgens een recente peiling onder de achterban bestaat daar geen draagvlak voor.

Of we ons aansluiten bij een pensioenverzekeraar blijft een vrije keuze, in de geest van het zelfstandige ondernemerschap. In het pensioenakkoord staat wel een voornemen verwoord om het zzp'ers die op eigen initiatief willen sparen voor hun pensioen gemakkelijker te maken. Het kabinet wil € 100 miljoen uittrekken om zzp'ers die zich aansluiten bij een pensioenfonds dezelfde belangvoordelen te bieden als werknemers. Maar of en hóe je het regelt, is en blijft aan jou.

Wat vind jij van de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers?