Zo maak je een eigen zzp-ontwikkelingsplan - handvatten en 7 tips

05 maart 2020Freelance.nl Support

Werknemer of zzp'er, als je interessant wilt blijven voor de arbeidsmarkt doe je er goed aan continu te investeren in je persoonlijke en vakinhoudelijke ontwikkeling. Een leven lang leren is de enige methode om te blijven. Maar hoe doe je dat als zzp'er? En hoe betaal je dat? Werkgevers die vast talent zoeken beloven gouden bergen aan leer- en ontwikkelingsplannen, maar als zzp'er moet je het zelf uitzoeken en regelen. Hoe stippel je een effectieve route uit en waar haal je de tijd en het geld vandaan? Lees de handvatten en tips.

De arbeidsmarkt is dynamischer dan ooit. Als je de ontwikkelingen in vakgebieden als bijvoorbeeld ICT of Marketing & Communicatie wilt bijbenen moet je aan de bak. In een vaste baan wordt dat prima voor je geregeld. In een POP – persoonlijk ontwikkelingsplan – maak je afspraken over je leerproces. De baas betaalt en faciliteert vrije tijd. Een ontwikkelcoach wijst je de weg naar relevante trainingen en cursussen, vaak wordt er samengewerkt met trainingsinstituten. Een gespreid bedje, zeg maar. Als zzp'er moet je je bed zelf opmaken.

Dat gebeurt te weinig, leert de praktijk. Op het gebied van hebben zzp'ers een behoorlijke achterstand. Dit blijkt onder meer uit een onderzoek dat werd geïnitieerd door de Tweede Kamer. Het verslag verscheen eind 2019. De belangrijkste belemmeringen zijn: geen gevoel van urgentie, negatieve perceptie van en/of ervaringen met scholing, tijdgebrek en geldgebrek.

Borstlap zegt: 'Ken iedereen een persoonlijk ontwikkelingsbudget toe'

Eind januari legde de Commissie Borstlap hier de vinger op in haar eindrapportage , waarin aanbevelingen worden gedaan voor het herinrichten van de arbeidsmarkt. Het was het enige advies waarvoor de commissie de handen op elkaar kreeg van de zzp-belangenclubs. Volgens het rapport is kennisveroudering een nieuw sociaal risico waartegen iedereen die werkt – in vaste dienst of als zelfstandig ondernemer – beschermd dient te worden. Het concrete advies luidt: ken iedereen een persoonlijk, individueel ontwikkelingsbudget toe, zodat alle werkenden in staat zijn zichzelf te blijven ontwikkelen en te blijven leren. Daar kún je niet tegen zijn.

Je zzp-ontwikkelingsplan begint met zelfonderzoek

Stel, dat budget komt er en je besluit systematisch tijd vrij te gaan maken om up-to-date te blijven. Hoe pak je dat dan aan? Met andere woorden: hoe zou een zzp-POP eruit kunnen zien. Alles begint met zelfonderzoek. Daarbij zijn de volgende vragen relevant.

• Wat zijn de trends in mijn vak en heb ik naar aanleiding daarvan aanvullende kennis nodig om mijn positie te verstevigen?

• Heb ik recentelijk nee moeten zeggen tegen een opdracht die wel tot mijn domein behoort, maar waarvoor ik de specifieke kennis en vaardigheden mis?

• Wil ik me ergens in specialiseren, zodat ik als expert hogere tarieven kan vragen?

• Zijn er kwaliteiten buiten de inhoud van mijn vak (ondernemerschap, presenteren, communiceren, projectleiding, omgaan met feedback, enzovoorts) die voor verbetering vatbaar zijn?

• Bestaan er onderwerpen buiten mijn directe vakgebied die van toegevoegde waarde kunnen zijn voor mezelf en/of mijn klanten?

Stem je zzp-ontwikkelingsplan af met je opdrachtgevers

Heb je die vragen eenmaal beantwoord, dan is het een kwestie van keuzes maken, doelen stellen en je verdiepen in het trainings- en opleidingsaanbod dat matcht met jouw kennis- en ontwikkelbehoefte. Het aanbod is breed, dus praat ook eens met collega's of met je branche- of belangenvereniging. Referenties zijn altijd handig. Werk je veel en structureel voor één en dezelfde opdrachtgever, dan maak je ongetwijfeld een goede beurt door aan te kaarten wat die relevant vindt om de samenwerking met specifieke kennis en vaardigheden verder te verduurzamen. Daar kun je je persoonlijke zzp-ontwikkelingsplan dan op afstemmen. Tip: neem niet in één keer te veel hooi op je vork. Blijf reëel en stel jezelf haalbare doelen.

Leer- en scholingskosten zijn aftrekbaar als zakelijke kosten

En als het door de Commissie Borstlap aanbevolen ontwikkelingsbudget voor niet van de grond komt? Dan is dat geen reden om niets te ondernemen op leer- en ontwikkelgebied. Iedere euro die je investeert in je vakinhoudelijke en persoonlijke skills betaalt zich terug. De fiscus betaalt mee, trouwens, in de vorm van aftrekfaciliteiten. De kosten van een studie voor je bedrijfsmatige ontwikkeling kun je voor een groot deel opvoeren als aftrekpost in je aangifte Inkomstenbelasting. Ook de btw is aftrekbaar. Het zijn puur zakelijke kosten. Tijdelijk te krap bij kas? Dan is het Levenlanglerenkrediet misschien een optie, ingesteld door de overheid en toegankelijk voor iedereen onder de 55.

kost niets en levert veel op

Niets doen aan je vakinhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling is geen optie, want voor je het weet word je ingehaald. Kennis veroudert steeds sneller en we gaan langer werken, dus is geen luxe maar noodzaak. Dat kan natuurlijk ook zonder POP of ontwikkelingsbudget. Er bestaat ook nog zoiets als , ook voor zzp'ers. Doe je voordeel met de volgende zeven tips.

• Houd altijd je vakliteratuur bij, online en offline.

• Gebruik de grenzeloze mogelijkheden van internet om je te verdiepen in trends en onderwerpen die voor jouw vakgebied relevant zijn.

• Bezoek kennissessies en seminars (kosten zijn aftrekbaar).

• Durf in te schrijven op opdrachten die nét even meer kennis en vaardigheden vereisen dan je paraat hebt.

• Streef naar maximale variëteit in je opdrachten.

• Werk zoveel mogelijk samen en wissel kennis uit met collega's.

• Sluit je aan bij netwerken die interessant zijn voor je vakinhoudelijke kennis en ondernemerschap.