ZZPolitiek: Wet DBA eindstation of tussenstation?
Naar ik aanneem, bent u inmiddels gewend aan de Wet DBA. Modelovereenkomsten zijn goedgekeurd, huiver om freelancers in te huren is verdwenen, recruiters hebben alle processen juridisch op orde. Het voelt bijna als een eindstation. Echter, het is slechts een tussenstation. Het kabinet heeft grote ambities voor freelancers. Er moet meer rechtszekerheid komen en een betere handhaafbaarheid dankzij een webmodule, maar ook betere bescherming voor kwetsbare zelfstandigen én een opt-out voor freelancers die meer dan €75,- per uur verdienen. Heldere woorden, helder doel, maar hoe kom je er? Dat de weg ernaartoe een bumpy road is, bleek maar weer tijdens een recente bijeenkomst bij het Ministerie van Financiën. Het DBA-dossier begint voor de bewindspersonen en ambtenaren zo langzamerhand een echt hoofdpijndossier te worden.
Tientallen belangenbehartigers en enkele freelancers waren begin deze maand bij elkaar om te praten over de wet DBA. Hoe helder de ambities van het kabinet ook klinken, zo complex is de werkelijkheid. Een voorbeeldje: het regeerakkoord maakt een onderscheid tussen reguliere en niet-reguliere bedrijfsactiviteiten. Het kabinet wil dat er altijd sprake is van een arbeidsovereenkomst als freelancers minder dan €15-€18 per uur verdienen en regulier werk doen. En freelancers die meer dan €75 per uur verdienen en regulier werk doen korter dan een jaar of niet-regulier werk, mogen -als het aan het kabinet ligt- zelf kiezen of ze als freelancer werken of sociale premies afdragen (opt-out).
Daar zit het venijn, want wat zijn reguliere bedrijfsactiviteiten? Vijf jaar geleden bestond een privacy officer of data protection officer nauwelijks. Nu vindt je op Freelance.nl tientallen opdrachten. Je hebt niet veel fantasie nodig om je een voorstelling te maken hoe een rondetafelgesprek met ambtenaren, belangenbehartigers en freelancers verliep. Dat werd al snel een Babylonische spraakverwarring, waarbij je verzuipt in allerlei details.
En er komt nog iets bij. Want als je een opt-out creëert voor alle freelancers die meer dan €75,- per uur verdienen, dragen minder mensen bij aan WW en WIA. Kan het systeem dat hebben? Eigenlijk kun je een opt-out pas invoeren nadat je weet of het huidige stelsel past in een moderne flexibiliserende arbeidsmarkt. Daarom komt er een tussenstation: een onafhankelijke commissie die een advies gaat uitbrengen over de toekomst van de sociale zekerheid en de implicaties van een opt-out.
Wat gaat er op korte termijn gebeuren? Dat weten we over iets minder dan twee maanden, dan komt een nieuwe hoofdlijnenbrief van Minister Koolmees. Daaruit zal blijken hoever het kabinet wil gaan met kleine aanpassingen om het regeerakkoord beter uitvoerbaar te maken. Ik ben erg benieuwd, want politieke moed is nodig, maar niet vanzelfsprekend met het mislukken van BGL en DBA nog vers in het geheugen. Er zullen nog wel een paar tussenstationnetjes nodig zijn voordat het eindstation wordt bereikt: een nieuwe balans op de arbeidsmarkt met een nieuw evenwicht tussen zekerheid en kansen. Laten we hopen dat de weg er naartoe geen bumpy road is.
Met vriendelijke groet,
Josien van Breda