Zo regel je je pensioen als freelancer

Als freelancer heb je het druk. Nieuwe opdrachten vinden, btw regelen, volle inbox en nog veel meer. Daarom zijn freelancers vaak nauwelijks met hun pensioen bezig. Maar als je te laat begint met je pensioen regelen, heb je straks te weinig inkomen op je oude dag. Gelukkig hoeft pensioen regelen als zzp'er helemaal niet moeilijk te zijn.

In Nederland is het pensioenstelsel opgebouwd uit drie pijlers. Die drie pijlers samen vormen het inkomen dat mensen ontvangen na hun pensioenleeftijd. Voor werknemers in loondienst zijn die pijlers meestal automatisch geregeld. Maar voor freelancers ligt dat anders.

De drie pensioenpijlers:

1. AOW (Algemene Ouderdomswet)
   Iedereen die in Nederland woont of werkt, bouwt automatisch AOW op. Dit is een vast bedrag dat je vanaf je pensioenleeftijd elke maand krijgt. Maar de AOW is vaak niet genoeg om mee rond te komen.
2. Pensioen via de werkgever
   Werknemers in loondienst bouwen aanvullend pensioen op via hun werkgever. Elke maand draagt de werkgever pensioenpremie af. Die premie wordt belegd en uitgekeerd zodra je met pensioen gaat.
3. Individuele aanvulling
   Dit is wat je zelf opzijzet voor extra pensioen. Bijvoorbeeld via een lijfrenteverzekering, banksparen of door te gaan beleggen.

Voor freelancers zit daar een uitdaging.

Als zelfstandige heb je namelijk alleen recht op de eerste pijler: de AOW. Je bouwt géén aanvullend pensioen op via een werkgever, want die heb je niet. Dat betekent dat je de tweede pijler mist, en dat gemis kun je alleen aanvullen met de derde pijler: je eigen pensioenvoorzieningen.

Dat gebeurt lang niet altijd. Veel freelancers schuiven het onderwerp voor zich uit, of weten niet goed waar te beginnen. Daardoor ontstaat het risico dat je op latere leeftijd te weinig inkomen hebt om van te leven. En dat is zonde, want je hebt wél mogelijkheden om je pensioen op te bouwen. Mits je het zelf in gang zet.

Hoeveel freelancers bouwen geen pensioen op?

Een recent onderzoek van Boekhouder.nl toonde aan dat ruim de helft van zzp'ers geen pensioen opbouwt. Een groot deel van die zzp'ers werken hoogstwaarschijnlijk in sectoren met lagere uurtarieven, zoals de bezorgservice of detailhandel. Zzp'ers in de zakelijke dienstverlening hebben aanzienlijk vaker wél iets voor hun pensioen geregeld.

Uit een enquête onder gebruikers van Freelance.nl blijkt dat 20% van de freelancers geen pensioen opbouwt. Ze sparen of beleggen niet voor later. Daarnaast spaart 53% wel zelf, maar zonder specifieke pensioenvoorzieningen zoals lijfrente of banksparen. Dat betekent dat een groot deel van de freelancers hun pensioen nog niet optimaal regelt en risico loopt op een tekort.

Op dit moment is er geen verplichte pensioenregeling voor freelancers. Maar dat kan veranderen. In recente wetsvoorstellen, zoals de Zelfstandigenwet, wordt gesproken over een minimale verplichte pensioenvoorziening voor zelfstandigen. Met als doel om te voorkomen dat freelancers later in financiële problemen komen.

Wel zijn er al veranderingen doorgevoerd. De Wet toekomst pensioenen (2023) heeft de jaarruimte (het bedrag dat je belastingvrij mag storten voor je pensioen) flink uitgebreid, waardoor je als freelancer nu voordeliger spaart voor je pensioen. Het is dus nog steeds je eigen keuze, maar de wetgeving beweegt langzaam richting meer verantwoordelijkheid, én meer mogelijkheden.

• Lees hier meer over een eventueel verplicht pensioen voor zzp'ers

Afschaffing van de fiscale oudedagsreserve (FOR)

​De fiscale oudedagsreserve (FOR) was een regeling waarmee ondernemers jaarlijks een deel van hun winst konden reserveren voor hun pensioen, zonder daar direct belasting over te betalen. Per 1 januari 2023 is deze regeling afgeschaft. Dat betekent dat een zelfstandig ondernemer geen nieuwe bedragen meer aan de FOR mag toevoegen. Bestaande reserves mogen volgens de oude regels worden omgezet in een uitkering.

Als freelancer moet je zélf zorgen voor een goed pensioen. Gelukkig zijn er meerdere manieren om dat te doen. Wat het beste bij je past, hangt af van je inkomen, je wensen en hoeveel risico je wilt nemen. De bekendste manieren van pensioenopbouw zijn:

Lijfrente

Met een lijfrente bouw je pensioen op via een verzekeraar of bank. Het wordt dan ook wel lijfrenteverzekering genoemd. Je betaalt maandelijks of in één keer een bedrag, dat later wordt uitgekeerd als aanvulling op je AOW. Het geld staat vast tot je pensioenleeftijd en kent fiscale voordelen.

Voordelen van lijfrente:

• Je premie is vaak aftrekbaar bij je belastingaangifte.
• Je weet zeker dat je later maandelijkse uitkeringen ontvangt.
• Je voorkomt dat je je pensioen ‘per ongeluk’ opmaakt.

Nadelen van lijfrente:

• Het geld staat vast tot je pensioenleeftijd.
• Je betaalt belasting over de uitkeringen zodra ze ingaan.
• Er zijn kosten verbonden aan het afsluiten en beheren van de lijfrente.

Lees hier meer over lijfrente voor zzp'ers.

Banksparen

Bij banksparen zet je geld op een geblokkeerde rekening speciaal voor je pensioen. Je stort periodiek of eenmalig een bedrag en krijgt het uitgekeerd vanaf je pensioenleeftijd. Je mag deze stortingen aftrekken van je belastbare inkomen, zolang je binnen je jaarruimte blijft.

Voordelen van banksparen:

• Fiscaal aantrekkelijk: je inleg is vaak aftrekbaar.
• Lagere kosten dan bij veel lijfrenteverzekeringen.
• Je behoudt zelf de regie over je rekening.

Nadelen van banksparen:

• Je komt pas aan je geld na je pensioenleeftijd.
• De rente op banksparen kan laag zijn.
• Je moet zelf actief bijhouden of je binnen je jaarruimte blijft.

Lees hier meer over banksparen voor zzp'ers.

Collectieve pensioenregelingen

Bij een collectieve pensioenregeling sluit je je als freelancer aan bij een groep die samen pensioen opbouwt, bijvoorbeeld via aanbieders als BrightPensioen. Je legt zelf in, maar profiteert van gezamenlijke voordelen en lagere kosten.

Voordelen van collectieve pensioenregelingen:

• Je bouwt pensioen op onder heldere voorwaarden.
• Kosten zijn vaak lager door schaalvoordeel.
• Je hoeft het niet helemaal zelf uit te zoeken.

Nadelen van collectieve pensioenregelingen:

• Je moet je aansluiten bij een specifieke aanbieder.
• Niet elke regeling past bij jouw situatie of wensen.
• Minder flexibel dan volledig individueel beleggen of sparen.

Lees hier meer over collectief zzp pensioen.

Investeren voor je pensioen

Beleggen is een flexibele manier om vermogen op te bouwen voor later. Je investeert bijvoorbeeld in ETF’s of indexfondsen, op een gewone of fiscale beleggingsrekening. Je kiest zelf hoeveel je inlegt, waar je in belegt en wanneer je stopt.

Voordelen van investeren voor pensioen:

• Potentieel hoger rendement dan sparen.
• Volledige vrijheid in hoe en wanneer je belegt.
• Je kunt klein beginnen en later opschalen.

Nadelen van investeren voor pensioen:

• Je pensioen is afhankelijk van beursschommelingen.
• Je hebt discipline nodig om het vol te houden.
• Je moet zelf zorgen voor spreiding en risico’s bewaken.

Lees hier meer over investeren voor pensioen.

Overige manieren van pensioenopbouw

Naast officiële pensioenvoorzieningen kun je ook zelf vermogen opbouwen. Denk aan sparen op een aparte rekening, extra aflossen op je hypotheek of investeren in vastgoed. Deze vormen bieden flexibiliteit, maar kennen geen belastingvoordeel en vereisen discipline: je moet het geld echt reserveren voor later.

Als je pensioen opbouwt, krijg je te maken met regels, belastingvoordeel en soms verzekeringen. Het loont om die financiële kant goed te begrijpen. Zo haal je meer uit je inleg en voorkom je verrassingen. In de volgende onderdelen leggen we uit waar je op moet letten.

Is sparen voor pensioen aftrekbaar bij de belastingaangifte?

Ja, in veel gevallen is pensioensparen aftrekbaar van je belastbare inkomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor lijfrente en banksparen, zolang je binnen je jaarruimte blijft. Hierdoor betaal je nu minder belasting en bouw je tegelijk vermogen op voor later. Spaar je via een gewone spaarrekening, beleg je zonder fiscale regeling of investeer je in vastgoed? Dan is dat níét aftrekbaar.

Jaar- en reserveringsruimte

Als je pensioen opbouwt via lijfrente of banksparen is er een maximaal bedrag dat je per jaar mag inleggen, zonder dat je daar belasting over betaalt. In 2025 is de maximale jaarruimte ongeveer € 36.000. Heb je in voorgaande jaren je jaarruimte niet (volledig) benut? Dan kun je deze inhalen via de reserveringsruimte. In 2025 mag je tot € 42.753 aan reserveringsruimte gebruiken. ​

Pensioenverzekering

Een pensioenverzekering is meestal een lijfrente via een verzekeraar. Je betaalt premie, en krijgt vanaf je pensioenleeftijd een maandelijkse uitkering. Als freelancer sluit je dit vrijwillig af. Het biedt zekerheid, maar is minder flexibel dan zelf beleggen of banksparen.

Maak het jezelf niet moeilijk

Pensioen regelen als freelancer hoeft geen hoofdpijn te zijn. Zolang je weet welke opties je hebt en wat daarbij komt kijken.

Hieronder zie je in één oogopslag de meest gebruikte manieren van pensioenopbouw, met het grootste voordeel en nadeel:

Of je nu spaart, belegt of banksparen overweegt, het helpt als je inkomen stabiel is. Met een gratis account op Freelance.nl zorg je voor een constante stroom aan opdrachten. Zodat je niet alleen nú verdient, maar ook werkt aan straks. 

Hoeveel moet ik sparen voor pensioen?

Dat hangt af van je gewenste levensstijl, kosten en wanneer je wilt stoppen met werken. Een veelgebruikte vuistregel is: je hebt 70% van je huidige inkomen nodig. Begin op tijd, bereken je jaarruimte en werk toe naar een realistisch spaardoel. Liever iets dan niets.

Wat moet een zzp'er per maand apart leggen voor pensioen?

Dat hangt af van je leeftijd en gewenste pensioenbedrag. Begin je op je 35e, dan is € 250 tot € 400 per maand vaak voldoende om later € 1.000 netto per maand te krijgen. Hoe later je begint, hoe hoger het maandbedrag dat nodig is. Vroeg starten loont dus echt.

Hoeveel AOW krijg je als zzp'er?

Als zzp’er heb je recht op hetzelfde AOW-bedrag als elke andere inwoner van Nederland. In 2025 is dat € 1.637,57 bruto per maand (€ 1.558,15 netto) voor alleenstaanden en € 1.081,50 bruto per persoon voor samenwonenden (€ 1.024,62). Dat bedrag is meestal niet genoeg om van te leven, en dus slechts één deel van je pensioen.