Verschil eenmanszaak, bv en vof

Voor jezelf beginnen heeft heel wat voeten in de aarde. Eén van de meest memorabele momenten bij het opstarten van je eigen bedrijf is de inschrijving in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Daarbij moet je een rechtsvorm kiezen voor je bedrijf. De rechtsvorm die je kiest moet passen bij je zakelijke plannen en moet matchen met je manier waarop je je bedrijf opzet. Daarnaast zijn er verschillen per rechtsvorm op zowel fiscaal als juridisch vlak. Een aantal veel voorkomende rechtsvormen voor freelancers behandelden we al eerder in dit artikel. Hieronder zullen we juist het verschil in rechtsvormen behandelen; de eenmanszaak, de bv, de vof en de maatschap.

De eenmanszaak in het kort

De eenmanszaak wordt opgericht door één persoon. Diezelfde persoon is de eigenaar van het bedrijf. Dit betekent niet dat je geen personeel mag aannemen, het geeft alleen aan dat er maar één eigenaar is. De eigenaar van een eenmanszaak is ook privé aansprakelijk voor eventuele schulden van de eenmanszaak.

De bv in het kort

Een bv kun je in je eentje of met meerdere mensen starten en wordt opgericht door een notaris. Het kapitaal van een bv bestaat uit aandelen. Deze worden verdeeld onder de aandeelhouders (eigenaren) van de bv. Een bv wordt bestuurd door een directeur. Deze directeur is in loondienst van de bv.

De vof in het kort

Een vennootschap onder firma is een rechtsvorm waarbij je samen met andere ondernemers een bedrijf begint. Iedere vennoot is volledig verantwoordelijk en aansprakelijk (ook privé) voor het bedrijf. Je legt in een vennootschapscontract de afspraken vast die je met de andere vennoten maakt op het gebied van winstverdeling, algemene doelstellingen en bedrijfsvoering.

De maatschap in het kort

Een maatschap bestaat uit mensen die hetzelfde beroep uitoefenen en dat graag onder één gezamenlijke noemer willen aanbieden. Je kent het vast wel van tandartsen, huisartsen en fysiotherapeuten. Ieder heeft zijn eigen klanten, maar ze zitten vaak samen in één gebouw.

Wat zijn precies de verschillen?

Oprichting

Voor de eenmanszaak, de vof en de maatschap volstaat een inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Alleen bij de bv komt er een notaris aan te pas, omdat de bv uit aandelen en aandeelhouders bestaat. Een notaris richt de bv op, daarna kan deze worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

Startkapitaal

Voor een eenmanszaak, een vof én een maatschap is geen startkapitaal vereist. Eigenlijk kunnen we hetzelfde zeggen van de bv, maar officieel heb je hiervoor een startkapitaal nodig van tenminste 1 cent. Het is wel verstandig om een ondernemingsplan te schrijven voordat je met je bedrijf van start gaat, zodat je weet tegen welke kosten en investeringen je aanloopt in het eerste jaar. Het is goed om daar alvast op voorbereid te zijn.

Alleen of met anderen

De eenmanszaak, de naam zegt het al, en de bv kun je beide in je eentje oprichten. De vof richt je samen op met vennoten en een maatschap richt je op met ‘maten’ die hetzelfde beroep uitoefenen.

Dus wil je in je eentje een bedrijf starten, dan wordt het een eenmanszaak of een bv. Wil je graag met anderen een bedrijf starten, dan moet je kijken naar een bv of een vof. Wil je een bedrijf starten met mensen die hetzelfde werk doen als jij, dan zal de maatschap het beste bij je passen.

Aansprakelijkheid

Met de eenmanszaak en de vof loop je het meeste risico. Bij een eenmanszaak is de winst of het verlies van je bedrijf gelijk aan de winst of het verlies van jouzelf. Dit komt doordat er juridisch gezien geen onderscheid gemaakt wordt tussen ondernemingsvermogen en privévermogen. Als ondernemer ben je met je privévermogen aansprakelijk voor schulden van het bedrijf. Bij een vof is iedere vennoot volledig verantwoordelijk en hoofdelijk aansprakelijk (dus ook privé) voor het bedrijf en mogelijke schulden, zelfs als die schulden door een andere vennoot zijn gemaakt.

Bij een maatschap werk je in principe zelfstandig en daardoor worden alle maten apart gezien als zelfstandig ondernemer. Iedereen draagt dan ook zelf inkomstenbelasting af. Iedere maat is aansprakelijk voor schulden die hij zelf aangaat en voor een evenredig deel voor schulden van de overkoepelende maatschap.

Bij een bv loop je het minste risico. De bv is zelf namelijk de rechtspersoon (dat zijn de eenmanszaak, de vof en de maatschap namelijk niet), daardoor ben je - in principe - niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden van de bv. Je kunt wel aansprakelijk wórden als gevolg van de anti-misbruikwetgeving. Dit houdt in dat je gefraudeerd hebt of een onbehoorlijk bestuur hebt gevoerd. Onbehoorlijk bestuur is bijvoorbeeld het niet deponeren van jaarstukken. Maar ook het aangaan van te zware contracten terwijl je wist (of kon voorzien) dat de bv hieraan niet kon voldoen, valt onder onbehoorlijk bestuur.

Belastingen

Met een bv kun je geen gebruik maken van de fiscale voordelen die de eenmanszaak, de vof en de maatschap wel kennen, namelijk de mkb winstvrijstelling, de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Vanaf ongeveer € 110.000,- nettowinst per jaar is de bv belastingtechnisch aantrekkelijker dan een eenmanszaak.

Administratie en kosten

De bv is veruit het meeste werk (administratief gezien) en het duurst om op te zetten. Dit komt o.a. doordat je een notaris nodig hebt bij het oprichten (en ontbinden) van een bv. Bij de eenmanszaak, de vof en de maatschap doet elke zelfstandig ondernemer zelf aangifte inkomstenbelasting over de eigen winst. Bij de bv moet je elk jaar een aangifte vennootschapsbelasting indienen en de jaarrekening deponeren bij de Kamer van Koophandel.