Freelance Markt Index: minder remote werk dan vóór Covid
Volledig remote werken wordt vaak gezien als hét kenmerk van de moderne freelancer. Sinds corona lijkt het bijna vanzelfsprekend: opdrachten op afstand, werken vanaf elke plek en zo min mogelijk fysieke aanwezigheid. Maar wie naar de data kijkt, ziet iets anders. Het aandeel opdrachten dat volledig remote wordt uitgevoerd, daalt al jaren en ligt inmiddels zelfs lager dan vóór corona.
Het beeld van de remote freelancer
Al ruim vóór de coronacrisis stonden freelancers bekend als thuiswerkers. Toen thuiswerken tijdens de crisis ook voor vaste werknemers werd genormaliseerd, werd dat beeld alleen maar sterker. Freelancers leken de voorlopers van een nieuwe manier van werken.
Nu op de vaste werkvloer weer vaker wordt gevraagd om fysieke aanwezigheid, rijst een logische vraag: geldt de return-to-office ook voor freelancers?
Freelance.nl dook in jaren aan platformdata en extern onderzoek om die vraag te beantwoorden. De volledige resultaten zijn terug te vinden in de Freelance Markt Index.
Wat organisaties zeggen
Freelance.nl vroeg aan 125 bedrijven hoe zij kijken naar remote freelancers. Slechts 7% van de respondenten noemt ‘volledig remote’ als voorkeursoptie. Ruim de helft heeft behoefte aan maatwerk: gedeeltelijk op kantoor en thuis, afhankelijk van de functie en verantwoordelijkheden.
In ons onderzoek noemen opdrachtgevers meerdere redenen waarom zij terughoudend zijn met volledig remote freelancers. Het meest genoemd zijn praktische bezwaren: minder grip op planning en voortgang, lastiger kunnen bijsturen bij onverwachte veranderingen en meer moeite om verwachtingen en deliverables scherp te houden. Ook het binden van een freelncer aan de organisatie speelt een rol.
"Het grootste risico zie ik dat er nagenoeg geen contact meer is tussen de medewerkers, verlies van binding. Er is geen "samen" meer."
In de meeste organisaties komt het nauwelijks voor dat freelancers structureel worden afgewezen vanwege een gebrek aan fysieke aanwezigheid. Maar incidenteel gebeurt het wel. Vooral bij rollen waarbij samenwerking, context of vertrouwen belangrijk zijn. Remote werken is daarmee geen blokkade, maar kan wel meespelen in de afweging.
Tegelijkertijd erkennen opdrachtgevers dat volledig remote werken in sommige situaties wél goed werkt. Met name bij afgebakende specialistische opdrachten, tijdelijke projectrollen of werk met weinig teamafhankelijkheid blijft remote werken een logische en efficiënte keuze.
Wat de markt daadwerkelijk doet
Die voorkeur van opdrachtgevers zien we terug in het platform. Freelance.nl dook in honderdduizenden opdrachten tussen 2018 en 2025. Daaruit blijkt dat het aantal volledig remote opdrachten het afgelopen jaar met 25% is gedaald ten opzichte van de periode vóór de coronacrisis. Maar ook het aantal opdrachten dat volledig op locatie wordt uitgevoerd, neemt af. Meer dan de helft van opdrachtgevers besluit om freelancers, in overleg, gedeeltelijk te laten thuiswerken. Mogelijk zelfs als onderhandelmiddel.
Opvallend is dat freelancers hierin nauwelijks afwijken van de rest van werkend Nederland. Cijfers van het CBS laten zien dat ongeveer de helft van alle werkenden hybride werkt, vrijwel gelijk aan het aandeel onder freelancers. Het verschil tussen freelancers en vaste medewerkers is sinds de coronacrisis veel kleiner dan vaak wordt aangenomen. Het beeld van de freelancer als structurele thuiswerker houdt daardoor steeds minder stand.
Remote werken is geen vanzelfsprekendheid meer
Niet omdat organisaties massaal terug willen naar controle of kantoorplicht, maar omdat werk complexer is geworden. Samenwerking, context en wederzijds vertrouwen wegen zwaarder dan locatie-onafhankelijkheid alleen. Dat betekent dat remote werken niet verdwijnt, maar verschuift. Zonder heldere afspraken over remote werken tussen opdrachtgever en freelancer, zul je jezelf vaker op kantoor vinden.
Hoe zit dat in jouw vakgebied?
Freelance.nl onderzocht ook, in de zes grootste vakgebieden op het platform, wat de balans tussen thuiswerken en remote werken is. Die verdeling vind je in de nieuwste Freelance Markt Index, samen met diverse andere onderzoeken:
