Ondernemingsplan opstellen

Het schrijven van een ondernemingsplan is belangrijk om te weten of het haalbaar is om je onderneming te starten. Hier lees je hoe je een ondernemingsplan opstelt en wat handig is om er per hoofdstuk in te verwerken.

Hoofdstuk 1: Introductie en samenvatting

Je begint een ondernemingsplan vaak door jezelf voor te stellen. Je laat de plannen die je hebt voor je toekomstige onderneming zien. Ook geef je een korte samenvatting van wat er in de andere hoofdstukken staat.

Het is erg belangrijk dat je deze introductie en samenvatting kort houdt. Na de inleiding volgt het hele plan waarin je jouw idee uitgebreid beschrijft. Op deze pagina kun je het beste alleen ingaan op de reden waarom je wilt starten. Ook is het belangrijk dat je net voldoende informatie geeft over je plan, zodat de lezer graag verder wil lezen.

Hoofdstuk 2: De persoon achter de onderneming

In dit hoofdstuk is het belangrijk om te laten zien wie jij bent als ondernemer. Wat is jouw achtergrond en expertise? Wat zorgt ervoor dat je van dit bedrijf een groot succes maakt? Hier geef je antwoord op dit soort vragen, zodat de lezer van je bedrijfsplan jou een beetje leert kennen. Ook is dit hoofdstuk de plek om alle praktische gegevens op te schrijven. Hierbij denk je aan contactgegevens, adres, opleidingen, et cetera.

Hoofdstuk 3: Jouw onderneming

In het derde hoofdstuk begin je met de laatste ontwikkelingen in de branche waarin jouw organisatie straks gaat opereren. Wat zijn de pijnpunten en waar liggen de kansen? Welk bestaand probleem ga jij met jouw product of dienst oplossen? Ga op zoek naar statistieken over de branche. Een goede bron voor betrouwbare statistieken is de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de brancheinformatie van de Rabobank.

Daarna beschrijf je zo uitgebreid mogelijk wat voor soort onderneming je wilt beginnen. In dit deel denk je na over alles wat je nodig hebt om jouw onderneming te starten. Hierbij kun je denken aan de verzekeringen die je nodig hebt, het aanvragen van vergunningen en/of subsidies, je algemene voorwaarden en het bedrijfspand. De keuzes die je maakt licht je toe. Vervolgens geef je antwoord op de vraag: wat zijn de kernfactoren die mijn bedrijf tot een succes maken? Goede antwoorden op deze vraag zijn bijvoorbeeld:

Wat mijn organisatie biedt is uniek in de regio.
De markt is er klaar voor, er is veel vraag naar.
De prijs-kwaliteitsverhouding is aantrekkelijk.

Hoofdstuk 4: De markt

Dit gedeelte laat jouw onderzoek zien naar de markt waarin jouw onderneming zich gaat bevinden. Je beschrijft waar in de markt jouw kansen liggen, maar ook wat de risico’s zijn. Je kijkt naar vergelijkbare ondernemingen in de regio en onderzoekt deze. In dit hoofdstuk onderzoek je ook wie jouw doelgroep is en in hoeverre deze aanwezig is in jouw omgeving. Deze informatie neem je mee in hoofdstuk 5.

Hoofdstuk 5: Het marketingplan

Je stelt in dit hoofdstuk een marktonderzoek op aan de hand van een SWOT-analyse. Deze analyse is onderdeel van je marketingplan en geeft de sterke en zwakke punten van je onderneming weer. Hierdoor heb je een overzicht waaruit kan blijken dat jouw product of dienst potentie heeft. De SWOT-analyse voer je als volgt uit:

Interne analyse

Kijk bij deze punten naar jezelf en jouw bedrijf. Denk aan de strategie, jouw ervaring en kennis van de markt.
S = Strength (sterkte): waar ben jij goed in? Kijk hier naar jezelf en jouw bedrijf. Wat zijn de sterke punten? Bijvoorbeeld: je hebt recent een aantal relevante cursussen gedaan om je kennis bij te spijkeren.
W = Weakness (zwakte): wat zijn minder sterke eigenschappen? Ook dit bepaal je intern. Wat zijn jouw zwakke punten? Bijvoorbeeld: je klanten zijn tot nu toe vooral bekenden.

Externe analyse

Bij de externe analyse kijk je buiten je bedrijf. Welke omgevingsfactoren hebben invloed? Denk aan concurrentie, behoeftes van klanten en trends in de branche.
O = Opportunities (kansen): waar liggen de kansen in de markt? Bijvoorbeeld: werk je samen met andere specialisten?
T = Threats (bedreigingen): welke bedreigingen liggen op de loer? Bijvoorbeeld: wat is de concurrentie in de buurt?

Aan de hand van deze analyse kun je een SWOT-matrix opstellen. Je zet alle antwoorden in een overzichtelijke matrix van de vier vlakken, met per categorie ongeveer drie elementen. Dit is een handige manier om jouw SWOT-analyse visueel te maken.

Aan de hand van de uitkomsten stel je jouw strategie op. In deze strategie worden jouw sterke punten optimaal benut en kun je werken aan je zwakke punten. Ben je bijvoorbeeld slecht in administratie? Huur dan een accountant in. Ook kun je de bedreigingen om proberen te zetten in kansen. Ga bijvoorbeeld actief bezig om klanten te werven en maak ze duidelijk dat jouw expertise het waard is om in te huren.

Hoofdstuk 6: Het financiële plan

Belangrijk in je ondernemingsplan is het financiële plan. Hierin beschrijf je de directe en indirecte kosten (bedrijfsruimte en benodigde middelen zoals een computer). Ook staat in het financiële plan hoe je businessmodel in elkaar zit. Je beschrijft hier de verwachte omzet en maakt de liquiditeitsbegroting. Je kunt antwoord geven op dit soort vragen:

Waar komt je opbrengst vandaan?
Wat wordt je uurtarief?
Welke waarde en levensduur vertegenwoordigt de gemiddelde klant?
Wat is jouw verwachte verkoop en is dit te vergelijken met de gemiddelde omzet in jouw branche?
Wat zijn de verwachte maandelijkse inkomsten en uitgaven? Denk hierbij ook aan betalingstermijnen en vakanties.
Hoe ga jij om met fluctuerende inkomsten?

Hoofdstuk 7: Algemene en juridische zaken

Ten slotte benoem je de algemene en juridische zaken die aan bod zullen komen als jij je onderneming start. Stel je algemene voorwaarden op, zodat deze alvast scherp zijn. Stel je bijvoorbeeld een concurrentiebeding op voor mensen met wie je gaat samenwerken? Neem deze mee in het juridische deel van dit hoofdstuk.

Het maken van een ondernemingsplan kost even tijd, maar het zorgt er wel voor dat je overal op voorbereid zult zijn. Voor de één is dit een heel uitgebreid plan, voor de ander zal het wat beknopter zijn. Maak het vooral zo dat jij je er prettig bij voelt en het idee hebt dat je alles benoemt wat voor jou belangrijk is.

Of zou je liever je ondernemingsplan laten maken door een expert?