Inkomen zzp vs loondienst: Wat hou je écht over?

Uurtarief vs uurloon: appels met peren?

Als je wilt weten of je meer verdient als zzp’er of in loondienst, is het verleidelijk om simpelweg het uurtarief van een zzp’er naast het uurloon van een werknemer te leggen. Maar die vergelijking klopt niet. Het zijn twee totaal verschillende bedragen, met elk hun eigen context.

Waarom een zzp-uurtarief vaak hoger lijkt

Het uurtarief van een zzp’er ligt op het eerste gezicht vaak fors hoger dan het uurloon van een werknemer. Dat verschil roept snel de indruk op dat zzp’ers meer verdienen. Maar dat is niet altijd zo.

Een werknemer krijgt bovenop het uurloon vaak allerlei extra’s, zoals vakantiegeld, een pensioenregeling en doorbetaling bij ziekte. Al die dingen moet een zzp’er zelf regelen, en dus zelf betalen. Daarom moet het zzp-tarief hoger zijn om op een vergelijkbaar netto-inkomen uit te komen.

Wat je als werknemer allemaal krijgt

Wie in loondienst werkt, bouwt automatisch mee aan voorzieningen die buiten het loonstrookje vallen. Denk aan:

• Vakantiegeld: meestal 8% van het bruto jaarsalaris
• Pensioenopbouw: de werkgever betaalt vaak mee aan je pensioen
• Doorbetaling bij ziekte: je krijgt in veel gevallen tot 2 jaar doorbetaald
• Verzekeringen: zoals een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering
• Doorbetaalde vakantiedagen en feestdagen
• Werkgeversbijdrage aan sociale lasten

Deze regelingen zorgen voor meer zekerheid, ook al zie je het niet direct terug op je bankrekening.

Wat je als zzp’er allemaal zelf moet regelen

Als zelfstandig ondernemer krijg je die voorzieningen niet vanzelf. Je moet ze zelf opvangen via je uurtarief. Dat betekent dat je als zzp’er rekening moet houden met allerlei extra kosten, anders kom je onderaan de streep lager uit dan iemand in loondienst.

Hieronder zie je welke kosten je minimaal moet meerekenen in je zzp-tarief:

Eigen kosten voor zzp’ers (die niet in je uurtarief mogen ontbreken):

• Belastingen
  Denk aan inkomstenbelasting, bijdrage Zorgverzekeringswet en omzetbelasting. Een flink deel van je omzet gaat hier naartoe.
   
• Pensioen
  Je bouwt niets automatisch op. Veel zzp’ers reserveren 10% tot 25% van hun omzet voor pensioen.
   
• Vakantiedagen en vakantiegeld
  Als je niet werkt, factureer je niet. Dus je moet zelf geld opzijzetten om vrije dagen te kunnen nemen én vakantiegeld te vervangen.
   
• Verzekeringen
  Zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, aansprakelijkheidsverzekering en eventuele beroepsaansprakelijkheid.
   
• Zakelijke kosten
  Denk aan een boekhouder, software, je laptop of telefoon, reiskosten en kantoorruimte.
   
• Opleidingen en ontwikkeling
  Cursussen, trainingen en bijscholing betaal je uit eigen zak.
   
• Buffer voor ziekte of tegenvallers
  Geen opdrachten? Dan heb je geen inkomsten. Een financiële buffer is essentieel.

Kortom: een hoger uurtarief betekent niet automatisch een hoger inkomen. Het betekent vooral dat je als zzp’er álles zelf moet regelen. En dat kost geld.

Zzp of loondienst berekening: wat hou je netto over?

Om goed te vergelijken, kijken we naar een concreet voorbeeld. Stel: je werkt als zzp’er met een uurtarief van € 60. Wat hou je dan over na belastingen, pensioen en andere kosten? En hoe verhoudt dat zich tot loondienst?

Berekening zzp-inkomen bij een uurtarief van € 60

We gaan uit van 1300 declarabele uren per jaar. Dat is een realistisch gemiddelde voor zelfstandig ondernemers, omdat je niet alle werkuren kunt factureren. Denk aan acquisitie, administratie, reistijd en ziekte.

Stap 1: Bruto jaarinkomen berekenen
1300 uur × € 60 = € 78.000 bruto-omzet per jaar (exclusief btw)

Stap 2: Aftrekken van zakelijke uitgaven en kosten
Van die € 78.000 trek je kosten af die je maakt voor je onderneming. Stel:

• € 3.000 voor een boekhouder, laptop, software, telefoon
• € 2.000 voor opleidingen en ontwikkeling
• € 1.500 voor reiskosten
• € 2.500 voor verzekeringen (zoals AOV en aansprakelijkheid)

Dat is in totaal € 9.000 aan zakelijke kosten
Bruto winst = € 78.000 – € 9.000 = € 69.000

Stap 3: Belasting berekenen

Afhankelijk van je situatie betaal je inkomstenbelasting, minus aftrekposten. We rekenen met een effectieve last van 30% na gebruik van aftrekposten.

Belastingen: € 69.000 × 30% = € 20.700
Netto inkomen: € 69.000 – € 20.700 = € 48.300

Stap 4: Pensioen en reserveringen
Je netto-inkomen is wat je overhoudt voor jezelf. Maar veel zzp’ers reserveren hiervan nog minimaal:

• 10% voor pensioen = € 4.830
• 8% voor vakantiegeld = € 3.864

Besteedbaar inkomen: € 48.300 – € 8.694 = € 39.606 per jaar

Wat betekent dat per uur?

€ 39.606 / 1300 uur = ongeveer € 30,50 netto per uur.

Dat is je besteedbaar inkomen: het bedrag dat je overhoudt na alle verplichtingen.

Zzp vs loondienst: bruto en netto vergeleken

Wie houdt er meer over: iemand in loondienst of een zzp’er? Dat hangt af van veel factoren. Maar met gemiddelden kunnen we wél een indicatie geven.

We vergelijken hieronder:

• Een zzp’er met een gemiddeld uurtarief van € 81: het gemiddelde zzp-uurtarief in Nederland.
• Een werknemer met een gemiddeld bruto maandsalaris van € 3.908: het gemiddelde bruto-jaarinkomen in Nederland.

We gaan uit van 1300 declarabele uren voor de zzp’er, en een fulltime werkweek voor de werknemer.

Vergelijking inkomen zzp en loondienst

De zzp’er houdt uiteindelijk meer besteedbaar inkomen over. Maar: daar zitten ook meer onzekerheden aan vast. Geen werk betekent geen inkomsten. En alle vangnetten, van pensioen tot doorbetaling bij ziekte, moet je zelf regelen én financieren.

De werknemer levert in op besteedbaar inkomen, maar krijgt rust, zekerheid en minder zorgen over administratie, risico’s en verplichtingen.

Wat beter bij je past, hangt dus niet alleen af van geld.

Fiscale voordelen voor zzp’ers

Als zzp’er betaal je belasting over je winst. Maar je mag eerst een aantal bedragen van die winst aftrekken. Dat noemen we aftrekposten. Ze zorgen ervoor dat je minder inkomstenbelasting betaalt, en dus meer overhoudt. Vooral in vergelijking met loondienst kan dit een flink verschil maken.

Wat zijn aftrekposten?

Aftrekposten zijn fiscale voordelen speciaal voor zelfstandig ondernemers. Je trekt ze af van je winst, waardoor je netto-inkomen als zzp’er hoger uitvalt. Sommige aftrekposten zijn standaard, andere hangen af van je situatie. De meeste gelden alleen als je voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar. De bekendste aftrekposten zijn:

1. Zelfstandigenaftrek
Je mag in 2021 € 1.200 van je winst aftrekken. Dit voordeel geldt voor iedereen die aan het urencriterium voldoet. De Zelfstandigenaftrek wordt elk jaar verder afgebouwd.

2. Startersaftrek
Ben je net gestart met ondernemen? Dan mag je tijdelijk € 2.123 extra aftrekken. Dat komt bovenop de zelfstandigenaftrek. Maar let op: per 1 januari 2027 is de startersaftrek afgeschaft.

3. Mkb-winstvrijstelling
Na de andere aftrekposten trek je nog eens 12,7% van de resterende winst af. Dit krijg je automatisch als je ondernemer bent.

4. Meewerkaftrek
Werk je partner mee in je onderneming zonder volledige vergoeding? Dan mag je 1% tot 4% van je winst aftrekken.

Hoe bereken je je zzp-tarief?

Je uurtarief bepaalt uiteindelijk wat je verdient als zzp’er. Maar dat bedrag is niet gelijk aan je netto-inkomen. Er zijn allerlei kosten en reserveringen waar je rekening mee moet houden.

Wat komt er allemaal kijken bij het bepalen van je uurtarief?

Veel startende zzp’ers baseren hun tarief op wat collega’s vragen of wat een opdrachtgever biedt. Maar dat is riskant. Je moet eerst weten wat je zelf nodig hebt om van te leven én je bedrijf draaiende te houden.

Denk aan:

• Het inkomen dat je nodig hebt om rond te komen
• Hoeveel declarabele uren je verwacht te maken in een jaar
• Alle kosten die je verwacht te maken voor je onderneming
• Reserveringen voor belastingen, vakantiedagen en pensioen

Zodra je die onderdelen helder hebt, kun je een euro per uur berekenen die past bij jouw situatie. Tel daar vervolgens een buffer bij op, zodat je ruimte houdt voor tegenvallers of extra investeringen.

Zelfstandig ondernemen? Hou het realistisch

Een hoger uurtarief lijkt aantrekkelijk, maar als je daardoor minder opdrachten krijgt, schiet je er weinig mee op. Andersom: te laag inzetten zorgt voor stress, financiële onzekerheid en onderwaardering.

Bepaal je tarief dus niet op gevoel, maar op basis van slimme berekeningen. Dan loop je al één stap voor.

Wil je weten wat het gemiddelde uurtarief in jouw vakgebied is? Je vindt de gemiddelde uurtarieven op Freelance.nl in de Freelance Markt Index:

Verschil in netto-inkomen varieert per branche

Per vakgebied kan het verschil tussen het inkomen van een werknemer en een zzp’er groter of kleiner zijn. In een branche met meer aanbod dan vraag zijn er vaak weinig mogelijkheden tot onderhandelingen. Een freelancer verdient dan soms hetzelfde of soms minder dan iemand in loondienst. Ook in de postbezorging, waar veel mensen tegen wil en dank zzp'er zijn, komt dat voor.

In andere vakgebieden is het weer erg gunstig om als zzp’er aan de slag te gaan. Zelfstandige artsen en bedrijfskundigen hebben bijvoorbeeld een hoger inkomen dan wanneer ze in loondienst werken. Ook als je veel ervaring hebt, kom je sneller uit op een vergelijkbaar of hoger inkomen in vergelijking met een baan in loondienst.

Veelgestelde vragen over inkomen als zzp’er vs loondienst

Wat is het verschil tussen uurtarief en uurloon?

Een uurtarief is het bedrag dat een zzp’er rekent voor zijn diensten. Een uurloon is wat een werknemer krijgt van zijn werkgever, inclusief doorbetaling bij ziekte en vakantiedagen.

Waarom is het uurtarief van een zzp’er hoger dan het uurloon van een werknemer?

Een zzp’er moet zelf zorgen voor belastingen, pensioen, verzekeringen en vrije dagen. Een werknemer krijgt die kosten vergoed via de werkgever.

Hoeveel declarabele uren heeft een zzp’er gemiddeld per jaar?

Tussen de 1.200 en 1.400 uur. Niet alle gewerkte uren zijn declarabel door bijvoorbeeld administratie, acquisitie of ziekte.

Wat houdt een zzp’er netto over bij een uurtarief van € 60?

Na aftrek van kosten, belastingen en reserveringen blijft er ongeveer € 30 tot € 32 per uur over. Dat is het besteedbaar inkomen.

Wat is het gemiddeld bruto maandsalaris in loondienst?

€ 3.908 bruto per maand in Nederland. Dat komt neer op zo’n € 46.896 bruto per jaar.

Wie houdt er meer over: een zzp’er of iemand in loondienst?

Een zzp’er houdt vaak meer over, maar draagt ook alle risico’s zelf. Denk aan inkomen bij ziekte, pensioen en periodes zonder opdrachten.

Wat zijn de belangrijkste fiscale voordelen voor zzp’ers?

De zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek en mkb-winstvrijstelling. Deze verlagen je belastbare winst, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt.