Wat is freelancen en wat is een freelancer?

Wat is freelancen?

Freelancen is werken zonder vaste baas of dienstverband. Als freelancer kies je zelf voor wie je werkt en hoe je je werktijden indeelt. Je bepaalt ook zelf wat voor tarief je vraagt voor je diensten. Als je veel kennis hebt, kun je er dan ook veel mee verdienen. De vrijheid en de inkomsten zijn voor veel mensen dé redenen om te gaan werken als freelancer.

Freelancers werken niet voor onbepaalde tijd, zoals vaste werknemers, maar ze werken met opdrachten: tijdelijke projecten waarbij hun specifieke kennis nodig is, voor verschillende opdrachtgevers. Vaak zijn dat korte klussen van een paar weken, maar het kunnen ook langere trajecten zijn bij grote projecten.

Wat is een freelancer?

Een freelancer is een zelfstandig ondernemer, net als een zzp'er. Eigenlijk is er ook geen verschil tussen de twee. Maar als iemand het over een zzp'er heeft, gaat het meestal over iemand die met de handen werkt. Als iemand het over een freelancer heeft, gaat het meestal over iemand die in een kennisvakgebied werkt. Zoals marketing, IT of finance.

De betekenis van 'freelancer' is in feite 'vrije lans'. De term komt uit de middeleeuwen, waar in oorlogstijden huurlingen werden ingezet. Die huurlingen waren niet verbonden aan één heer, evenals de freelancers van nu. Maar in plaats van een lans gebruiken freelancers tegenwoordig liever een laptop.

Lees hier meer over het verschil tussen freelance en zzp.

Wat doet een freelancer?

Freelancers doen van alles! Alleen al in Nederland zijn er meer dan 1,7 miljoen zzp'ers, en die zijn in alle sectoren actief. Maar iets wat alle freelancers gemeen hebben, is hun zelfstandigheid. Het plannen van eigen werktijden, werkgevers, werklocatie, tarief en werkindeling. 

Wanneer een organisatie een bepaalde doelstelling heeft, maar de nodige kennis zelf niet in huis heeft, is een freelancer ideaal. Je haalt precies de kennis in huis die je mist, en je hoeft daarvoor niet een vaste werknemer aan te nemen. Vaste werknemers kun je niet voor korte tijd aannemen, en die moet je vakantiedagen, ziektekosten, verzekeringen en pensioen aanbieden. Bij een freelancer hoeft dat niet.

De grenzen van freelancen

Maar er is wel een grens voor hoe ver een opdrachtgever met een freelancer mag gaan. Een freelancer aannemen om hetzelfde werk te doen als het vaste personeel, of een freelancer te veel aansturing geven, kan tot naheffingen en boetes leiden. De vrijheid en zelfstandigheid van een freelancer is dus wettelijk beschermd.

In welke sectoren werken freelancers?

In vrijwel alle sectoren. Maar onder de term 'freelancer' werken ze voornamelijk in kennisvakgebieden. Op Freelance.nl zijn meer dan 300.000 freelancers actief, en die werken voornamelijk in:

• ICT: bijvoorbeeld als developer, UX-designer of AI-specialist
   
• Management: bijvoorbeeld als interimmer, adviseur of projectmanager
   
• Marketing & sales: bijvoorbeeld als advertisement specialist, verkoopmedewerker of automation specialist
   
• Finance: bijvoorbeeld als boekhouder, fiscalist of accountant
   
• Communicatie: bijvoorbeeld als content creator, copywriter of designer

Wat zijn de voordelen van freelancen?

Er zijn niet voor niets zoveel freelancers. Freelancer zijn is geweldig. We benoemden het al eerder: je geniet van enorm veel vrijheid, je bent eigen baas en je kan er goed mee verdienen. We onderzochten onder de freelancers bij Freelance.nl waarom zij ervoor kozen om te freelancen, en deze vijf redenen sprongen eruit:

1. Inkomsten: als freelancer verdien je meestal flink meer euro's per uur dan in vaste dienst. Hier op Freelance.nl is het gemiddelde uurtarief maar liefst € 83,-. Maar weet wel: je moet als freelancer je eigen verzekeringen en pensioen regelen. Dat moet je dus meenemen in je uurtarief.
    
2. Vrijheid in werktijden: liever in de middag genieten van de zon, en in de avonduurtjes werken? Kan gewoon!
    
3. Geen gezagsverhouding: als freelancer werk je niet voor een opdrachtgever, maar mét een opdrachtgever. Een opdrachtgever mag je niet te veel aansturing geven. Jij bepaalt hoe je een opdracht uitvoert.
    
4. Afwisseling: elke opdracht is anders. Freelancers werken voor veel verschillende organisaties, en veel verschillende mensen. Geen dag is hetzelfde.
    
5. Professionele groei: mede door die afwisseling in opdrachten kunnen freelancers heel veel ervaring opdoen en echte experts worden in hun vakgebied.

Maar weet wel: niet alles aan freelancen is rozengeur en maneschijn. Als freelancer moet je superzelfstandig en ondernemend zijn. Je hebt geen vangnet als je een tijdje geen opdrachten hebt, en je moet je eigen verzekeringen en pensioen regelen. Je moet jezelf ook kunnen verkopen als je opdrachten wil vinden.

Is freelancen beter dan werken in loondienst?

Dat kunnen we niet voor je beantwoorden, want dat ligt aan jouw voorkeuren. Ben je zelfstandig en ondernemend genoeg om je zaken goed te regelen? Dan kan freelancen voor jou zeker interessant zijn. Maar hou je meer van structuur en zekerheid? Dat is het misschien niet voor jou weggelegd. Hier zijn de grootste concrete verschillen in het dagelijks leven:

1. Eigen spullen vs kantoorspullen: freelancers werken met hun eigen laptop, software en andere spullen. Werknemers lenen deze spullen van de werkgever.
    
2. Opdrachten vs taken: freelancers werken binnen een bedrijf aan één afgekaderde opdracht, waar werknemers betrokken zijn bij de hele bedrijfsstrategie.
    
3. Tarief vs salaris: freelancers werken met een uurtarief. Ze factureren na afloop van een opdracht op basis van hoeveel uur ze eraan hebben gewerkt. Werknemers krijgen periodiek, meestal op een specifieke dag in de maand, een salaris van een vast bedrag.
    
4. Werkdruk vs werkweek: freelancers hebben drukke periodes waarin ze soms meer dan 40 uur per week werken, zelfs in het weekend. Werknemers werken een vast aantal uur per week op vaste dagen (met uitzondering van een nulurencontract).
    
5. Jezelf opleiden vs opgeleid worden: zowel het opdoen van kennis via scholing, als het bouwen van een netwerk, doet een freelancer zelf. Werknemers krijgen meestal een opleidingsbudget of krijgen trainingen van de organisatie.

Lees hier meer over de verschillen tussen loondienst en freelancen.

Hoe word je een freelancer?

Freelancen begint bij jezelf officieel inschrijven als ondernemer. De meeste starters kiezen voor een eenmanszaak, maar ook een bv komt voor bij hogere omzet of risico. Na je inschrijving bij de Kamer van Koophandel ontvang je automatisch een btw-nummer en kun je facturen versturen voor je diensten.

De eerste stappen zien er meestal zo uit:

• Bepaal je diensten en doelgroep: welke werkzaamheden bied je aan, voor wie, en tegen welk tarief? Een helder ondernemingsplan helpt om gerichter opdrachten te vinden.
   
• Kies een rechtsvorm: de meeste freelancers starten met een eenmanszaak vanwege de eenvoud en lage kosten. Een bv is vooral interessant bij hogere omzet of risico.
   
• Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel: na je inschrijving krijg je automatisch je kvk-nummer en btw-nummer en ben je officieel ondernemer.
   
• Open een zakelijke rekening en richt je administratie in: met een zakelijke rekening houd je inkomsten en uitgaven overzichtelijk gescheiden en kun je makkelijk factureren.
   
• Maak jezelf vindbaar: via een website, een portfolio, sociale media of een profiel op freelanceplatformen. Opdrachtgevers willen kunnen zien wat je doet en wat je eerder hebt gemaakt. Probeer je hier ook te onderscheiden van andere freelancers.

Lees hier meer over hoe je freelancer wordt.

Je eigen belastingzaken regelen

Als zelfstandig ondernemer ben je zelf verantwoordelijk voor je administratie en belastingzaken. Je doet periodiek btw-aangifte, houdt je inkomsten en kosten bij en betaalt jaarlijks inkomstenbelasting. Veel freelancers gebruiken boekhoudsoftware of schakelen een boekhouder in om dit eenvoudig te houden.

Je krijgt als ondernemer wel fiscale voordelen in de vorm van aftrekposten. Je mag diverse kosten die je maakt aftrekken van de winst, waardoor je minder belasting betaalt.

Hoe vind je opdrachten als freelancer?

Opdrachten vinden is een vast onderdeel van freelancen. Sommige freelancers hebben snel een stabiele stroom werk, anderen zoeken actiever naar nieuwe projecten. In de praktijk zijn dit de meest gebruikte manieren om freelance opdrachten te vinden:

• Via een platform voor freelancers: gespecialiseerde platforms brengen freelancers en opdrachtgevers bij elkaar. Je vindt er actuele opdrachten, kunt gericht reageren en bouwt een netwerk op.
   
• Via je eigen netwerk: veel opdrachten komen via oud-collega’s, eerdere opdrachtgevers of via evenementen. Een goed netwerk is heel waardevol.
   
• Door zichtbaar te zijn op sociale media: platforms zoals LinkedIn helpen om expertise te delen en gevonden te worden door potentiële klanten.
   
• Via eerdere opdrachten: tevreden opdrachtgevers komen vaak terug met vervolgwerk of bevelen freelancers aan binnen hun netwerk.
   
• Door actief te benaderen: sommige freelancers benaderen zelf organisaties waar hun kennis goed van pas komt, bijvoorbeeld bij tijdelijke projecten.

Welke manier het beste werkt, verschilt per vakgebied en ervaring. Veel freelancers combineren meerdere kanalen om hun opdrachtenstroom op peil te houden.

Wil je direct aan de slag? Freelance.nl is het grootste freelance platform van Nederland met de meeste opdrachten, en lid worden is helemaal gratis!

Veelgestelde vragen over freelancen

Wanneer ben je een freelancer?
Je bent een freelancer zodra je zelfstandig werkt, zonder dienstverband, en opdrachten uitvoert voor opdrachtgevers. De exacte rechtsvorm bepaalt je ondernemersstatus.

Wat betekent freelancen precies?
Freelancen betekent zelfstandig werken op basis van opdrachten, waarbij je tijdelijk je kennis of vaardigheden inzet voor organisaties zonder vast dienstverband.

Is freelancen hetzelfde als zelfstandig ondernemen?
Ja. Freelancen is een vorm van zelfstandig ondernemen. De term beschrijft vooral de manier van werken, niet de juridische rechtsvorm.

Werk je als freelancer altijd tijdelijk?
Freelancers werken met opdrachten die een begin en eind hebben. Die kunnen kort zijn, maar ook maanden duren, afhankelijk van het project.

Kun je jezelf zomaar freelancer noemen?
Ja, de term is niet beschermd. In de praktijk wordt iemand freelancer genoemd zodra die zelfstandig opdrachten uitvoert zonder in loondienst te zijn.