Wat te doen bij een ongeval en letselschade als freelancer?
Een ongeluk zit in een klein hoekje, maar als je zzp’er bent en hierdoor niet meer kunt werken zijn de gevolgen groot. Geen werk betekent immers geen inkomen. Gelukkig zijn er vangnetten voor freelancers die letselschade lijden. Sleutelvragen hierbij zijn: wie is aansprakelijk en waar kun je de geleden schade verhalen om je herstelperiode te overbruggen? Wij hebben het voor je op een rij gezet.
Wat is letselschade precies?
De meeste mensen denken bij letselschade aan een verkeersongeval of een val, maar het is breder dan dat. Een collega kan bijvoorbeeld ook een hete kop koffie over je heen laten vallen, waardoor je brandwonden oploopt, je wordt gebeten door een hond, een specialist maakt een medische fout of je loopt psychische schade op door toedoen van anderen. Het is belangrijk dat je snel en accuraat handelt in zo'n geval. Vul een schadeformulier in, zorg voor foto's en getuigen, bezoek zo snel mogelijk de huisarts en zoek uit wie aansprakelijk is zodat je de schade kunt verhalen.
Hoe moet je handelen als je letselschade lijdt als freelancer?
Onder letselschade vallen alle lichamelijke en geestelijke verwondingen die je buiten jouw schuld oploopt. Het eerste dat je doet na een ongeval is natuurlijk de juiste hulp zoeken. Doorlopen met klachten is niet goed voor jou of voor je werk. Je vergroot hiermee namelijk de kans op langdurige of permanente schade. Bezoek dus zo snel mogelijk een medisch specialist.
Vul een schadeformulier in
Gaat het om een aanrijding of ander ongeval in het verkeer? Dan is een schadeformulier invullen je eerste stap. Doe dit zo snel mogelijk na het incident en gebruik het officiële Europese schadeformulier. Aan de hand van dit formulier beoordeelt de verzekeraar, van jou of de tegenpartij, de aansprakelijkheid. Het is dus erg belangrijk dat je dit goed regelt! Houd zelf een kopie achter de hand als bewijsstuk en vergeet niet om de juiste contactgegevens in te vullen van de persoon of het bedrijf dat betrokken is bij jouw letsel.
Gaat het om ander letsel? Dan kun je deze stap overslaan.
Getuigen en foto's van het ongeval
Wat ook belangrijk is: getuigen en foto’s. Vraag de gegevens van ooggetuigen en maak foto’s van de situatie. Ben je zelf niet meer in staat om dit te doen? Vraag dan een collega of andere aanwezige om dit voor je te regelen. Getuigen en foto's zijn niet alleen belangrijk bij verkeersongevallen, maar in elke situatie waarin sprake is van letselschade.
Je huisartsendossier
Naast bij de Eerste Hulp, dien je je klachten ook te melden bij je huisarts. Die legt jouw letsel vast in je huisartsendossier. Een dergelijk dossier is belangrijk voor het verhalen van letselschade. Je gebruikt het bij de vervolgstappen die we hieronder verder hebben uitgewerkt.
Wanneer is een opdrachtgever aansprakelijk voor jouw letselschade?
Wie aansprakelijk is bij letselschade is afhankelijk van de situatie en omgeving waarin je het oploopt. Een werkgever heeft voor zzp’ers dezelfde zorgplicht als voor werknemers in loondienst. Loop je letselschade op tijdens het verrichten van werkzaamheden voor een opdrachtgever, zonder dat jij hier zelf schuldig aan bent? Dan kun je de kosten verhalen bij het bedrijf. Een belangrijk juridisch speerpunt hierbij is dat het ongeval plaatsvond ‘in uitoefening van je beroep’. Het moet dus gebeurd zijn tijdens het uitoefenen van werkzaamheden die aansluiten bij jouw functie voor deze opdrachtgever.
Welke kosten kun je verhalen bij letselschade als freelancer?
Als je als zzp’er uit de running raakt door letselschade, krijg je te maken met kosten en gemiste inkomsten. Kosten, die je zonder het letsel niet had gehad zoals: de kosten van een vervanger voor je werk, medische kosten, reiskosten, het inschakelen van hulp of mantelzorg. Houd een overzicht bij van de kosten en bewaar bonnen. Houd een nauwkeurig overzicht bij van deze uitgaven. Hetzelfde geldt voor je gemiste werkuren. Om je schade te kunnen verhalen is het belangrijk dat je een overzicht aanlevert van het netto inkomen dat je misloopt.
Naast materiële schade, kan er ook sprake zijn van immateriële schade. Dit is letsel dat wordt veroorzaakt door verdriet, smart of geestelijk gemis. Deze schade is lastig in geld uit te drukken. De vergoeding die hier tegenover staat wordt ook wel smartengeld genoemd. Een juridisch adviseur kan je helpen met het vaststellen van de hoogte van het bedrag. De verzekeraar beoordeelt uiteindelijk of dit reëel is.
Hoe stel je een opdrachtgever aansprakelijk?
Een opdrachtgever aansprakelijk stellen doe je via de verzekering van de betreffende partij. Hiervoor dien je een schadeclaim in. Dit kun je zelf doen, maar ook overlaten aan een letselschadespecialist. De kosten die je hiervoor maakt, kun je ook op de tegenpartij verhalen. Bij je schadeclaim voeg je het schadeformulier, foto’s, contactgegevens van getuigen, je huisartsendossier en een overzicht van de schadeposten toe. Ook in dit geval is het belangrijk dat je zo snel mogelijk handelt. Schadeclaims hebben een verjaringstermijn, in de meeste gevallen kun je de claim tot 5 jaar na dato opvoeren.
Om de schade uitgekeerd te krijgen moet de verzekeraar van je opdrachtgever aansprakelijkheid erkennen. Dit gebeurt op basis van de bewijslast die jij aanlevert. Erkent de tegenpartij de aansprakelijkheid niet? Dan wordt het een juridische zaak in de rechtbank. In zo’n geval doet de rechter uitspraak over de aansprakelijkheid en over de schadevergoeding die je eist. Wat voor zaak je start is afhankelijk van de hoogte van de schadevergoeding:
Bij een claim van maximaal € 25.000,- wordt je zaak door een kantonrechter behandeld. Hiervoor hoeft je niet per se een advocaat in de arm te nemen.
Is je schadevergoeding hoger dan €25.000,-? Dan wordt het een zaak voor de civiele rechter. In zo’n geval ben je verplicht om je te laten bijstaan door een advocaat.
Wat als je niet in opdracht werkte tijdens je ongeval?
Je kunt natuurlijk ook letsel oplopen als je niet in opdracht werkte, maar voor je eigen onderneming. In zo’n geval is er geen bedrijf die aansprakelijk is voor de geleden schade. Er kunnen zich 2 scenario's voordoen: je ongeluk is veroorzaakt door iemand anders, buiten jouw schuld om, of je hebt zelf een (eenzijdig) ongeluk gehad. Je doet dan een beroep op de aansprakelijkheidsverzekering van de betrokkene of op die van jou zelf.
Als je tijdelijk niet kunt werken door letsel, dan doe je een beroep op je arbeidsongeschiktheidsverzekering. Deze is niet verplicht voor zzp’ers, maar je doet er wel verstandig aan om hem af te sluiten, je weet immers maar nooit!
Heb je geen arbeidsongeschiktheidsverzekering? Dan ben je afhankelijk van je eigen financiële buffer of van een broodfonds. In dit laatste geval leg je samen met een aantal andere ondernemers maandelijks een bedrag opzij. Wie arbeidsongeschikt raakt, krijgt uit die pot maandelijks een bedrag uitbetaald. Is van beiden geen sprake? Dan is een uitkering vanuit de gemeente je enige optie.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor freelancers
De premies van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor freelancers lopen erg uiteen. Het ene beroep brengt meer risico met zich mee dan het andere. Als kenniswerker loop je nou eenmaal minder risico dan als timmerman of een ander uitvoerend beroep. Je maandpremie is afhankelijk van de branche waarin je actief bent en van het salaris dat je uitgekeerd wilt krijgen bij uitval.
Vrijwillige verzekering voor starters
Waar je in loondienst verzekerd bent van een uitkering van het UWV bij arbeidsongeschiktheid, geldt dit niet voor freelancers. Het UWV heeft daarom een speciale regeling voor startende freelancers: een vrijwillige verzekering. Om in aanmerking te komen moet je jezelf binnen 13 weken na het beëindigen van je loondienstcontract of uitkering aanmelden. De regeling gaat in op je derde ziektedag, loopt maximaal 2 jaar en verzekert je voor een vergoeding van je laatstverdiende dagloon.
Jezelf indekken tegen schade als zzp’er
Hoewel je jezelf persoonlijk niet kunt voorbereiden op een ongeval, kan dit zakelijk gezien wel. Door snel te handelen, jezelf te verzekeren, bewijslast te verzamelen en een goede jurist in te schakelen voorkom je een hoop ellende.
Wil je hier meer over weten? Of heb je bijstand nodig bij andere juridische problemen als zzp’er? Wij hebben alles wat je moet weten over rechtsbijstand voor freelancers op een rij gezet.