Opdracht opzeggen als zzp'er of opdrachtgever

Mag je een zzp-opdracht vroegtijdig stoppen?

Ja, dat mag. Maar niet zomaar. Een opdracht beëindigen betekent dat je rekening moet houden met afspraken, wettelijke regels en een redelijke opzegtermijn. Een kort mailtje met “ik stop ermee” voldoet over het algemeen niet. Zowel zzp’ers als opdrachtgevers moeten stoppen op een manier die fair, professioneel en juridisch verdedigbaar is. Dat staat zelfs in de wet:

Artikel 7:408 BW - opdrachtgever mag altijd opzeggen

Artikel 7:408 BW zegt dat een opdrachtgever de overeenkomst op ieder moment mag opzeggen, ook als er geen opzegclausule is afgesproken. De wet koppelt daar géén aparte schadevergoeding aan. Wel moet de opdrachtgever het tot dan toe verrichte werk betalen én eventuele gemaakte kosten vergoeden. In de praktijk betekent dit dat je niet zomaar kunt wegwandelen zonder af te rekenen, maar er is géén automatische extra boete of sanctie wanneer je eerder stopt. Als zzp'er mag je ook opzeggen, maar alleen als je een goede reden hebt.

Artikel 7:411 BW - vergoeding voor verrichte werkzaamheden

Artikel 7:411 BW zegt dat een zzp’er recht heeft op loon naar redelijkheid, zelfs als de opdracht voortijdig stopt. Dit loon kan bestaan uit:

• betaling voor werkzaamheden die al zijn uitgevoerd
• een redelijke vergoeding voor het deel van de opdracht dat niet meer wordt uitgevoerd, als dit eerlijk is gezien de omstandigheden

Dit artikel beschermt de zzp’er tegen situaties waarin een opdrachtgever abrupt stopt waardoor gemaakte uren, voorbereidingen of investeringen anders onbetaald zouden blijven.

Redelijkheid en billijkheid

Zo’n wetsartikel zit vaak vol met juridische termen, maar de basis is simpel: als een opdracht stopt, moet dat op een manier die redelijk en zorgvuldig is voor beide partijen. De wet zegt dus niet: “je mag niet opzeggen”, maar wél: “je moet het netjes doen”.

Als er geen opzegtermijn is afgesproken, kijkt de wet naar 'redelijkheid en billijkheid'. Dat betekent dat je een redelijke opzegtermijn moet aanhouden. Genoeg tijd voor de ander om zich aan te passen, werk af te ronden of iets anders te regelen.

Wat zo’n redelijke termijn is, hangt af van:

• hoe lang jullie al samenwerken
• hoeveel omzet of planning iemand misloopt
• of er nog lopende werkzaamheden zijn
• de impact van het wegvallen van de opdracht

Er zijn geen harde richtlijnen over hoe lang zo'n opzegtermijn is. Je beste optie is om samen met je zzp'er/opdrachtgever de opzegtermijn te bepalen.

Is één van de partijen niet 'redelijk of billijk'? Dan komt het neer op de praktijk. Je mag als zzp’er alsnog opzeggen, maar je moet het extra zorgvuldig doen:

• duidelijk communiceren waarom je wilt stoppen
• een redelijke termijn voorstellen (en die ook motiveren)
• vastleggen welke werkzaamheden je nog afrondt
• schriftelijk bevestigen wat je hebt aangeboden

Als de opdrachtgever niet wil meewerken of geen enkele termijn accepteert, betekent dat niet dat jij vastzit. Je hebt altijd het recht om te beëindigen, zolang jij kunt aantonen dat je zorgvuldig hebt gehandeld. Dan sta jij in je recht.

Opdracht opzeggen als zzp’er (opdrachtnemer)

Als zzp’er mag je een opdracht gewoon opzeggen, maar je moet dat wel netjes doen. Je kunt niet zomaar stoppen omdat het even niet uitkomt. De wet gaat ervan uit dat een professionele opdrachtnemer afspraken nakomt, alleen stopt met een goede reden, en altijd een redelijke opzegtermijn hanteert.

Het minder netjes doen en gewoon direct opzeggen? Dat mag ook, maar dan moet je er wel rekening mee houden dat er een schadeplicht kan ontstaan. Dan moet je dus mogelijk een schadevergoeding betalen aan de opdrachtgever.

Wanneer mag je als zzp’er je overeenkomst opzeggen?

• de opdrachtgever komt gemaakte afspraken niet na
• de samenwerking is onwerkbaar geworden
• er sprake is van een conflict of vertrouwensbreuk
• je kunt het werk niet uitvoeren door omstandigheden buiten jouw invloed
• er duidelijk sprake is van gewichtige redenen

Met 'gewichtige redenen' worden alle andere situaties bedoeld waarin je gewoonweg niet verder kan samenwerken. Denk aan wanbetaling, ernstige communicatieproblemen of schijnzelfstandigheid.

Redelijke opzegtermijn voor zzp’ers

Vaak staat er in de overeenkomst van opdracht al wel iets over een opzegtermijn bij het opzeggen van een opdracht. Die is vaak afhankelijk van hoe lang de opdracht is. Bij een opdracht van een paar weken zal er misschien zelfs geen opzegtermijn zijn, maar bij een opdracht van langer dan een jaar is de opzegtermijn vaak een maand of zelfs langer.

Wat als je een zzp-opdracht zonder contract hebt

Geen contract betekent niet dat je overal onderuit kunt. Je hebt nog steeds een opdracht, alleen staan de regels niet op papier. In dat geval kijkt de wet weer naar redelijkheid & billijkheid. Dan bepaal je dus samen hoe lang de opzegtermijn is.

Wanneer ben je een schadevergoeding verschuldigd?

Als zzp’er ben je meestal niet automatisch schadevergoeding verschuldigd als je tussentijds opzegt. Maar er zijn situaties waarin dat wél kan:

• je zegt op zonder geldige reden
• je beëindigt de opdracht per direct zonder redelijke termijn
• de opdrachtgever lijdt aantoonbare schade door jouw abrupte vertrek
• je hebt vooraf specifieke afspraken gemaakt die tussentijds opzeggen beperken

Check dus altijd in je overeenkomst van opdracht of er iets staat over voortijdige beëindiging van de opdracht.

Stappenplan voor zzp’ers die een opdracht willen opzeggen

Stap 1: Check het contract (opzegtermijn, boetes, tussentijdse clausules)

Begin altijd met wat is overeengekomen. Kijk naar de opzegtermijn, eventuele afspraken over tussentijds opzeggen, boetes, specifieke bepalingen en wat er staat over verrichte werkzaamheden. Wat op papier staat, heeft bijna altijd voorrang. Ook bij voortijdige beëindiging.

Stap 2: Bepaal of je een geldige reden hebt (incl. voorbeelden)

Je hoeft een opdracht niet voort te zetten als dat redelijkerwijs niet meer kan. Denk aan: structureel veranderde omstandigheden, niet-nagekomen afspraken, een vertrouwensbreuk of andere gewichtige redenen. “Zomaar stoppen” valt hier niet onder; een opdrachtgever mag verwachten dat een professionele opdrachtnemer zorgvuldig handelt.

Stap 3: Bereken de redelijke opzegtermijn

De wet geeft geen vaste termijn. Kijk daarom naar wat redelijk is in jullie samenwerking: hoe afhankelijk is de opdrachtgever van jouw werk, hoeveel impact heeft de beëindiging en hoeveel tijd is er nodig voor overdracht? Een te korte termijn kan onnodige schade veroorzaken; een te lange termijn is meestal niet verplicht.

Stap 4: Maak afspraken over afronding & overdracht

Bespreek welke taken je nog afrondt, welke werkzaamheden je overdraagt en welke vergoedingen nog openstaan. Door duidelijke afspraken te maken over uitvoering en afronding voorkom je conflicten en blijft de opzegging netjes en professioneel.

Stap 5: Communiceer schriftelijk (opzegbrief)

Leg de opzegtermijn, reden van beëindiging en afspraken over afronding schriftelijk vast. Dit beschermt beide partijen en toont aan dat jij zorgvuldig handelt. Een duidelijke brief voorkomt misverstanden en laat zien dat je de beëindiging op de juiste manier hebt geregeld.

Opzegging zzp overeenkomst voorbeeld (voor opdrachtnemer)

Een goede opzegging bevat drie dingen: waarom je stopt, wanneer de samenwerking eindigt en welke werkzaamheden je nog afrondt. Hieronder zie je hoe zo’n brief of e-mail eruit kan zien.

Situatie:

Kayla werkt als freelance online marketeer voor BoomSchors Studio, een zakelijke opdrachtgever waarvoor ze sinds april wekelijks advertentiecampagnes beheert. De samenwerking verloopt stroef: afspraken worden regelmatig last-minute gewijzigd en belangrijke informatie ontbreekt steeds vaker, waardoor haar werk niet meer professioneel kan worden uitgevoerd. Kayla wil de opdracht tussentijds opzeggen, en in haar overeenkomst van opdracht staat geen vaste opzegtermijn:

"Onderwerp: Opzegging opdracht: [omschrijving opdracht]

Hi [naam opdrachtgever],

Ik laat je hierbij weten dat ik onze samenwerking rondom [omschrijving opdracht] wil beëindigen. Door [korte uitleg van de reden] kan ik mijn werk niet langer uitvoeren op een manier die professioneel en verantwoord is.

Daarom zeg ik de opdracht op met een redelijke opzegtermijn van [aantal weken].

In deze periode rond ik de volgende werkzaamheden netjes af:

• [taak 1]
• [taak 2]
• [taak 3]

Mocht je tijdens de opzegtermijn vragen hebben, aanvullende overdracht wensen of een andere opzegtermijn willen hanteren, dan hoor ik dat graag.

Dank voor de samenwerking.
Met vriendelijke groet,

[Jouw naam]
[Functie]
[Contactgegevens]"

Deze brief is zo opgesteld dat je duidelijk, professioneel en juridisch zorgvuldig opzegt. Je geeft een geldige reden, hanteert een redelijke opzegtermijn en benoemt welke werkzaamheden je nog afrondt. Daarmee toon je aan dat je als zzp’er zorgvuldig handelt en voorkom je misverstanden over de beëindiging. Je kunt de template eenvoudig aanpassen aan jouw eigen opdracht en situatie.

Maar hou er wel rekening mee dat je altijd eerst je overeenkomst van opdracht checkt. Staat daar bijvoorbeeld in dat je altijd een opzegtermijn van een maand hanteert? Dan mag je niet in je brief zeggen dat je na twee weken weg bent.

Opdracht opzeggen als opdrachtgever

Een opdrachtgever mag een opdracht altijd opzeggen, maar ook hier geldt: doe het zorgvuldig. Een zzp’er rekent erop dat afspraken worden nagekomen, dus stoppen betekent dat je een redelijke termijn moet bieden en openstaande werkzaamheden of kosten netjes moet vergoeden. De boodschap mag dan eenvoudig zijn, de uitvoering moet professioneel en fair zijn.

Als opdrachtgever mag je ook direct opzeggen zonder opzegtermijn, maar net als bij de zzp'er is er dan een kans dat je een schadeclaim ontvangt.

Wanneer mag je als opdrachtgever opzeggen?

De wet is hier duidelijk: als opdrachtgever mag je de opdracht op elk moment beëindigen. Dat is jouw wettelijke recht. Je hoeft geen gewichtige reden te hebben en je zit nooit “vast” aan een zzp’er.

Maar er zitten wel gevolgen aan. De zzp’er heeft recht op:

• betaling voor uitgevoerd werk
• vergoeding van gemaakte kosten
• soms een aanvullende vergoeding als je heel plotseling stopt

Wat is een redelijke opzegtermijn?

Als er een opzegtermijn in het contract staat, dan volg je die. Ook als je liever sneller wilt stoppen.
Eenzijdig afwijken kan alleen als de zzp’er akkoord gaat met een andere opzegtermijn, of als je bereid bent een schadevergoeding te betalen.

Staat er niets op papier? Dan geldt dezelfde juridische basis als bij de zzp’er:

• je hanteert een redelijke opzegtermijn
• je communiceert duidelijk
• je biedt tijd voor afronding of overdracht
• je vergoedt openstaande kosten of gemaakte investeringen

Een redelijke termijn is geen harde week- of maandgrens; het gaat om wat fair is in de praktijk.

Wanneer moet je een schadevergoeding betalen?

Een opdrachtgever betaalt niet automatisch een schadevergoeding, maar er zijn situaties waarin dat wél aan de orde is.

Hoe langer een samenwerking heeft geduurd, hoe groter de afhankelijkheid kan zijn. Een abrupt einde bij een langdurige opdracht kan betekenen dat je een extra vergoeding moet betalen om de zzp’er te compenseren.

En heeft de zzp’er kosten gemaakt om het werk te kunnen uitvoeren? Denk aan software, materialen, reserveringen of voorbereidend werk. Dan moet je deze kosten vergoeden, ook als de opdracht tussentijds eindigt.

Het uitgangspunt is simpel: jij besluit te stoppen; de zzp’er mag niet met schade achterblijven die redelijkerwijs voortkomt uit jouw keuze.

Stappenplan voor opdrachtgevers die een zzp-opdracht willen opzeggen

Stap 1: Bekijk contract en voorwaarden

Begin bij de afspraken die al zijn overeengekomen. Staat er een opzegtermijn in het contract? Zijn er bepalingen over tussentijds opzeggen, kosten, boetes of vooraf ingekochte uren? Wat op papier staat, geeft richting aan hoe de beëindiging moet verlopen.

Stap 2: Bepaal de opzegtermijn

Is er een termijn afgesproken? Dan is het netjes om je daaraan te houden. Is er géén contract of geen opzegtermijn? Hanteer dan een redelijke termijn, zodat de zzp’er zijn planning kan aanpassen en lopend werk kan afronden. Hoe groter de afhankelijkheid van de zzp’er, hoe langer de termijn in de praktijk hoort te zijn.

Stap 3: Controleer mogelijke schadevergoeding

Bij een langdurige samenwerking of bij gemaakte investeringen kan de zzp’er aanspraak maken op een aanvullende vergoeding. Denk aan voorbereidend werk, materialen of gereserveerde capaciteit. Controleer daarom wat al is uitgevoerd, welke kosten zijn gemaakt en of er afspraken zijn over compensatie bij voortijdige beëindiging.

Stap 4: Licht de zzp’er op tijd in

Communiceer helder en vroeg genoeg dat je de opdracht wilt opzeggen. Leg kort uit wat de reden is, geef aan welke opzegtermijn je hanteert en wanneer de samenwerking eindigt. Hiermee voorkom je misverstanden en laat je zien dat je de zzp’er professioneel behandelt.

Stap 5: Leg afspraken schriftelijk vast (incl. afronding)

Bevestig de opzegging altijd schriftelijk. Dat kan per brief of per mail:

Opzegging zzp overeenkomst voorbeeld (voor opdrachtgever)

Softwarebedrijf PruimenBoom werkt sinds februari samen met Samira, een freelance UX-designer. De opdracht liep soepel, maar het bedrijf kiest onverwacht voor een grote koerswijziging: meerdere projecten worden gepauzeerd en het designwerk valt grotendeels weg. PruimenBoom wil de opdracht tussentijds opzeggen, maar er staat niks over opzeggen in hun overeenkomst van opdracht:

"Onderwerp: Opzegging opdrachtovereenkomst: [naam project / werkzaamheden]

Hi [naam zzp’er],

Ik informeer je hierbij dat wij de opdracht rondom [omschrijving opdracht] willen beëindigen. Door [korte uitleg van de reden (niet verplicht)] is voortzetting van de overeenkomst op dit moment niet mogelijk.

We hanteren een redelijke opzegtermijn van [aantal weken], waardoor de samenwerking eindigt op [datum].

In deze periode ronden we het volgende met elkaar af:

• [taak 1]
• [taak 2]
• [taak 3]

Eventuele openstaande facturen, gemaakte kosten en uren worden uiteraard vergoed volgens onze overeengekomen voorwaarden. Als je aanvullende informatie nodig hebt voor de overdracht of afronding, laat het gerust weten.

Dank voor jouw inzet en samenwerking.
Met vriendelijke groet,

[Naam opdrachtgever / contactpersoon]
[Functie / afdeling]
[Bedrijfsnaam]
[Contactgegevens optioneel]"

Deze brief is zo opgesteld dat je als opdrachtgever duidelijk en zorgvuldig opzegt. Je geeft de reden van beëindiging, hanteert een redelijke opzegtermijn en bevestigt dat openstaande werkzaamheden en gemaakte kosten worden vergoed. Daarmee handel je op een redelijke en billijke manier bij het beëindigen van een opdrachtovereenkomst en voorkom je misverstanden of discussie achteraf.

Wat als je zzp’er of opdrachtgever niet meer bereikbaar is?

Het kan gebeuren dat de ander ineens niet meer reageert: geen mail, geen telefoons, geen appjes. Dat is frustrerend en kan de samenwerking volledig vastzetten. Toch kun je ook dan een opdracht rechtsgeldig en netjes beëindigen, maar je moet wél laten zien dat je alles hebt gedaan om in contact te komen.

• Documenteer alle pogingen tot contact
• Stuur een formele herinnering via e-mail
• Stuur vervolgens een ‘aangekondigde opzegging’
• Verstuur de opzegging altijd via meerdere kanalen

Reageert de ander nog steeds niet? Dan kun je de opdracht beëindigen op de datum die je hebt aangekondigd, zolang die termijn redelijk is en je kunt aantonen dat je zorgvuldig hebt geprobeerd contact te leggen. Heb je recht op schadevergoeding maar krijg je die niet? Bekijk dan hier je opties.

Opdracht opgezegd en op zoek naar een nieuwe opdracht, of een nieuwe zzp'er? Die heb je zo gevonden via Freelance.nl!

Veelgestelde vragen over het opzeggen van een zzp-contract

1. Mag je als zzp’er een opdracht opzeggen?

Ja, maar als je wil voorkomen dat je een schadevergoeding moet betalen moet je een geldige reden hebben en een redelijke opzegtermijn aanhouden.

2. Wat is een redelijke opzegtermijn voor zzp’ers?

Er bestaat geen vaste termijn. Wat een redelijke opzegtermijn is, is afhankelijk van de samenwerking en de impact van jouw vertrek.

3. Heeft een opdrachtgever altijd het recht om op te zeggen?

Ja. Een opdrachtgever mag een opdrachtovereenkomst altijd beëindigen, maar moet wel het verrichte werk betalen en gemaakte kosten vergoeden.

4. Wanneer moet je schadevergoeding betalen bij voortijdig stoppen?

Als je zonder geldige reden stopt, te abrupt beëindigt of aantoonbare schade veroorzaakt. Bij redelijke opzegging is schadevergoeding meestal niet verschuldigd.

5. Hoe werkt een zzp-opdracht zonder contract opzeggen?

Dan geldt redelijkheid en billijkheid: duidelijk communiceren, een redelijke termijn bieden en openstaande werkzaamheden netjes afronden.