Hoe werkt het freelance intellectueel eigendom voor opdrachtgevers?
Wie is de eigenaar van het werk dat een freelancer aan jou als opdrachtgever oplevert?
De bedenker heeft het eigendomsrecht
Als je een freelance fotograaf inhuurt voor een aantal foto’s, een vormgever voor jouw huisstijl, een webbouwer voor je website of een schrijver voor teksten, wie is dan de eigenaar van deze werken? De freelancer omdat die het maakt of jij als opdrachtgever omdat je ervoor betaalt?
Dat is wat wordt bepaald in het intellectueel eigendom. De basisregel is: de bedenker heeft het eigendomsrecht. Als opdrachtgever verkrijg je het eigendomsrecht door daar afspraken over te maken met de freelancer. Leg ook vast voor welke doeleinden je het werk mag gebruiken.
Hoe werkt intellectueel eigendom bij freelance inhuur?
Het intellectueel eigendomsrecht regelt wie de eigenaar is van een idee, dat is in principe de maker. Heeft jouw freelancer een blog geschreven, een website gebouwd of foto’s gemaakt, dan is dat werk beschermd door het intellectueel eigendomsrecht. Als opdrachtgever mag je dat werk niet zomaar gebruiken. Je hebt toestemming nodig van de eigenaar, in dit geval de freelancer.
Een goed voorbeeld is: een boek dat je koopt mag je niet zomaar kopiëren en verspreiden. Het boek is van jou, maar de inhoud blijft van de auteur en/of de uitgever.
In de overeenkomst van opdracht kun je afspreken dat niet de freelancer maar jij de eigenaar wordt van zijn of haar werk.
Met welke vormen van intellectueel eigendom krijg je als opdrachtgever te maken?
Het speelt bij werken van freelancers die je inhuurt. Denk aan grafische vormgeving, websites, teksten, etc. Maar bijvoorbeeld ook software. Als je het niet goed regelt wordt de softwareontwikkelaar de eigenaar van de software die hij of zij voor je maakt.
De belangrijkste vormen van intellectueel eigendom zijn bepaald in het merkenrecht, modellenrecht, octrooirecht, auteursrecht en handelsnaamrecht. Als opdrachtgever voor freelancers heb je vooral te maken met het auteursrecht.
Welke afspraken maak je met elkaar?
Als je bij de samenwerking niks afspreekt blijft de freelancer de eigenaar. Wil je als opdrachtgever de rechten? Dan moet je dat expliciet afspreken in de overeenkomst van opdracht.
Als jij als opdrachtgever de eigenaar wordt, maar je vindt het goed dat de freelancer de werken voor zijn of haar portfolio gebruikt, leg dat dan ook vast. Als de freelancer eigenaar wordt, spreek dan ook af voor welke doeleinden je als opdrachtgever de werken mag gebruiken. Bijvoorbeeld als je foto’s laat maken voor je website en je weet dat je die later in een brochure wilt gebruiken. In dat geval is het handig om beide doeleinden op te nemen in jullie overeenkomst.
Een andere vorm is dat de maker je een licentie geeft voor een bepaalde periode en een omschreven gebruik van het werk. Je betaalt per periode een bedrag.
Rechten op van werk van een freelancer
De eigendomsrechten geven je als opdrachtgever alleen het recht om het werk te exploiteren. Het auteursrecht blijft altijd bij de maker.
Rechten vastleggen
De eigenaar kan de rechten op het werk laten vastleggen bij instanties voor auteursrecht, maar voor sommige ideeën zijn de omschrijving en de afbakening erg moeilijk. Bovendien is dit zeker voor kleine werken relatief tijdrovend. Vastleggen is ook niet per se nodig als je kunt aantonen dat jij de maker bent.
Wat als het misgaat?
Wat doe je als iemand jij de exclusieve gebruiksrechten hebt en de maker het werk toch voor andere doeleinden gebruikt? Bijvoorbeeld door foto's aan een andere afnemer te verkopen.
Eerst neem je contact op en geef je een schriftelijke waarschuwing. De meeste kans van slagen heb je als dit een gespecialiseerde jurist laat doen.
Als dat niet helpt, dan breng je het via een advocaat voor de rechter. Daar eis je een verbod op verdere verspreiding en een schadevergoeding voor de geleden schade.
Hoe krijg je de eigendomsrechten als opdrachtgever?
De basisregel in het intellectueel eigendom is: de bedenker heeft de rechten. Wat kun je doen om als opdrachtgever de eigendomsrechten verkrijgen?
Maak met de freelancer de volgende afspraken
-
Dat jij de eigendomsrechten verkrijgt van het werk
-
Voor welke doeleinden je het werk mag gebruiken
-
Voor welke doeleinden je de werken mag gebruiken
Wil jij de beste freelancers vinden voor jouw opdrachten?