Wetsvoorstel Wtta en wat het betekent voor detacheerders en uitzendbureaus

Wat is de Wtta?

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) is een nieuwe wet die arbeidskrachten beter moet beschermen. De nadruk ligt hierbij op arbeidsmigranten. De kern van de wet is dat bedrijven die arbeidskrachten uitlenen, zoals detachering en uitzendbureaus, een nieuwe vergunning nodig hebben om te blijven opereren. Dit wordt ook wel het toelatingsstelsel genoemd.

De Wtta is momenteel nog een wetsvoorstel. De inhoud kan nog worden aangepast en de wet is nog niet officieel in werking getreden. Toch is het belangrijk om op de hoogte te zijn als je arbeidskrachten uitleent.

Wat verandert er concreet?

• Vergunningplicht
  Alleen bedrijven met een geldige vergunning mogen arbeidskrachten uitlenen. Bedrijven die zonder vergunning blijven uitlenen, riskeren boetes en mogen niet meer in de markt opereren.
   
• Strengere eisen voor uitleners
  Om een vergunning te verkrijgen moet een bedrijf voldoen aan specifieke voorwaarden:
  • Het overleggen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) voor bestuurders.
  • Het aantonen van financiële stabiliteit door middel van een borgstelling van € 100.000.
  • Het voldoen aan een normenkader. Hierin worden onder andere correcte loonbetalingen en naleving van arbeids- en belastingwetten gecontroleerd.
• Meld- en registratieplicht
  Zowel de uitlener als de inleners (bedrijven die gebruik maken van externe arbeidskrachten) moeten gegevens over de arbeidskrachten registreren en goed bewaren. Denk aan het type werkzaamheden en de periode van inzet.
   
• Huisvestingseisen
  Als een bedrijf huisvesting aanbiedt aan arbeidsmigranten moet deze voldoen aan strenge kwaliteitsnormen, zoals de SNF-normering.
   
• Handhaving en toezicht
  De Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) krijgt meer bevoegdheden om te controleren of bedrijven aan de regels voldoen. Boetes, schorsingen en intrekkingen van vergunningen kunnen worden opgelegd bij overtredingen.

Verschil Wet Waadi en Wtta

De Wet Waadi (Wet Allocatie Arbeidskrachten door Intermediairs) is een bestaande wet die regels stelt voor bedrijven die arbeidskrachten uitlenen. De Waadi verplicht uitzendbureaus en detachering zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Ook verplicht de Waadi dat arbeidskrachten gelijk loon voor gelijk werk ontvangen.

De Wtta gaat verder. Het nieuwe stelsel voert een toelatingsstelsel in voor alle bedrijven die personeel uitlenen. Deze heeft strengere eisen dan de Waadi, zoals financiële zekerheid en correcte belastingafdracht. Alleen uitleners die hieraan voldoen krijgen een vergunning.

De Wtta vervangt de Waadi niet, maar is een aanvulling. Het voegt het toelatingsstelsel toe aan de bestaande regels van de Waadi.

Wat is het doel van de Wtta?

De Wtta is ingevoerd om problemen in de uitzend- en detacheringssector aan te pakken. Aanleiding is de aanwezigheid van malafide uitzendbureaus die werknemers onderbetalen, slechte arbeidsomstandigheden bieden of belastingen ontduiken. Deze problemen komen het vaakst voor bij arbeidsmigranten. De nadruk van de nieuwe wet ligt dan ook op het voorkomen dat arbeidsmigranten worden uitgebuit.

Met de Wtta wil de overheid ervoor zorgen dat alleen betrouwbare partijen personeel uitlenen. Zo pakt de overheid arbeidsuitbuiting en oneerlijke concurrentie aan voor een zogenaamd gelijk speelveld.

Wat betekent de Wtta voor detachering?

Net als uitzendbureaus leveren detacheerders ook tijdelijke arbeidskrachten. Dat betekent dat detacheerders ook onder de Wtta vallen en dus rekening moeten houden met het toelatingsstelsel. Zonder de vergunning mogen ook detacheerders geen arbeidskrachten meer ter beschikking stellen.

En wat als je zzp'ers inzet?

De Wtta is van toepassing op arbeidskrachten die onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werken. Een echte zelfstandige valt daar niet onder omdat die niet onder leiding en toezicht werkt. Maar als een zzp’er in de praktijk werkt als een gewone werknemer, kan dat worden gezien als schijnzelfstandigheid.

Wordt er schijnzelfstandigheid geconstateerd? Dan leent de detacheerder in feite arbeidskrachten uit, waar toelating voor nodig is. Anders volgen er flinke boetes. Het is dus belangrijk dat detacheerders en brokers goed controleren hoe ze zzp’ers inzetten.

Werken zzp'ers die je uitzet écht als zzp'ers, dan loop je geen risico. Dat kan leiden tot het resultaat dat detacheerder meer met zzp'ers zullen samenwerken.

De rol van opdrachtgevers

De Wtta legt niet alleen verplichtingen op aan bedrijven die arbeidskrachten uitlenen, maar ook aan opdrachtgevers, oftewel de inleners. De inlener is verantwoordelijk voor het controleren of het bureau waar je arbeidskrachten inhuurt een vergunning heeft. Dat kun je (straks) doen via een openbaar register dat door de overheid wordt bijgehouden.

Werk je met zzp’ers? Dan is het belangrijk te beoordelen of ze echt zelfstandig werken. Werkt een zzp'er als schijnzelfstandige? Dan riskeert ook de opdrachtgever boetes als de detacheerder of het uitzendbureau geen vergunning heeft. Want uitlening onder leiding en toezicht mag alleen met de vergunning.

De overgangsregeling, en wat je moet doen als detacheerder of uitzendbureau

Om bedrijven tijd te geven zich aan te passen wordt een overgangsregeling ingevoerd. Hiermee kunnen bedrijven die op tijd een aanvraag indienen voorlopig blijven uitlenen. Terwijl de aanvraag in behandeling is, worden ze opgenomen in een speciaal register. Zo krijg je als uitlener de ruimte om uitgebreide eisen, zoals een inspectierapport, later af te ronden.

Wat moet je nu doen als detacheerder of uitzendbureau?
Om gebruik te maken van de overgangsregeling volg je deze stappen:

1. Aanmelden: Meld je bedrijf aan tussen 1 november 2025 en 1 januari 2026 bij de Toelatende Instantie (TI). Dit zorgt ervoor dat je tijdelijk mag blijven uitlenen.
    
2. Inspectierapport of SNA-keurmerk: Zorg voor een geldig SNA-keurmerk of laat een inspectierapport opstellen door een erkende instantie. Dit rapport toont aan dat je voldoet aan het normenkader van de Wtta.
    
3. Formele toelatingsaanvraag: Dien tussen 1 mei en 1 juli 2026 je volledige toelatingsaanvraag in bij de Toelatende Instantie (TI). Dat is nodig om definitief daartoe gelaten te worden en arbeidskrachten te mogen blijven uitlenen.

Bedrijven die deze stappen volgen kunnen na 1 januari 2027 arbeidskrachten blijven uitlenen, terwijl hun aanvraag wordt beoordeeld. Je moet wel aantoonbaar blijven werken aan het afronden van je aanvraag.

Wordt de conceptwet Wtta realiteit?

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten is nog een conceptwet, maar het lijkt erop dat deze wet werkelijkheid wordt. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Tweede Kamer en wordt behandeld door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Als de Tweede Kamer het wetsvoorstel goedkeurt, moet het daarna alleen nog door de Eerste Kamer worden aangenomen.

Er is wel enige kritiek op de wet. Zo hebben brancheorganisaties zoals de Vereniging van Detacheerders Nederland (VvDN) en Bovib bezorgdheid geuit over de administratieve lasten en de mogelijke impact op brokers en detachering.

Ook wordt de handhaafbaarheid van de wet in twijfel getrokken omdat de Arbeidsinspectie al veel werk heeft. Eerder al werd de Wtta uitgesteld. Mede omdat Justis aangaf de uitvoering niet aan te kunnen.

Als de wet wordt aangenomen, treedt de vergunningplicht op 1 januari 2026 in werking. Bedrijven moeten in 2025 al een aanvraag indienen bij de Toelatende Instantie om aan de eisen te voldoen.

Gevolgen van overtreding van de Wtta

Bedrijven die zonder vergunning arbeidskrachten blijven uitlenen, kunnen flink ingrijpende gevolgen verwachten. De Toelatende Instantie kan eisen dat bedrijfsactiviteiten volledig stoppen. Daarnaast worden boetes opgelegd die, gebaseerd op vergelijkbare wetgeving zoals de Wet Waadi, oplopen tot duizenden euro’s per overtreding.

Ook opdrachtgevers lopen risico. Als je inleent van een bureau zonder vergunning, kun je als inlener een boete krijgen. Bij de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) is vastgesteld dat boetes voor ernstige overtredingen tot € 11.250 per overtreding kunnen oplopen. De verwachting is dat de boetes onder de Wtta minstens net zo streng zullen zijn.

Hoe voldoe je aan de Wtta: Best practices

• Vraag op tijd een vergunning aan
  Zorg dat je vóór de deadlines je aanvraag indient bij de Toelatende Instantie en een geldig inspectierapport of SNA-keurmerk hebt.
   
• Betaal altijd correct loon
  Zorg dat uitzendkrachten hetzelfde loon ontvangen als vergelijkbare werknemers in de organisatie van de opdrachtgever (gelijk loon voor gelijk werk). Vraag opdrachtgevers tijdig om de juiste cao-informatie.
   
• Registreer alle arbeidskrachten nauwkeurig
  Houd precies bij wie je waar uitleent, inclusief werkuren, contractvormen en duur van de plaatsing. Deze informatie moet je bewaren voor eventuele controles.
   
• Zorg voor veilige en gecertificeerde huisvesting
  Als je arbeidsmigranten huisvest, moet dit voldoen aan de SNF-normen (of vergelijkbare certificeringen).
   
• Werk samen met betrouwbare partners
  Controleer of je opdrachtgevers en andere partners voldoen aan hun verantwoordelijkheden, zoals het correct doorgeven van arbeidsvoorwaarden.
   
• Controleer regelmatig je administratie
  Laat je processen en documentatie periodiek controleren door een erkende inspectie-instelling om te zorgen dat alles op orde blijft.
   
• Train je medewerkers
  Zorg dat je personeel op de hoogte is van de nieuwe wetgeving en weet hoe deze in de praktijk wordt toegepast.

Detacheerders die exclusief gebruikmaken van zzp'ers, zonder dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, lopen geen risico. Wil jij als detacheerder meer zzp'ers inzetten om risico's te voorkomen? Dat kan! Je bevindt je al op het grootste netwerk van zzp'ers in Nederland, waar freelancers vinden en freelancers inzetten je makkelijk wordt gemaakt.