Wet DBA omzeilen? Trap niet in deze 11 misverstanden
De Wet DBA omzeilen met een BV? Schijnzelfstandigheid voorkomen met een modelovereenkomst? Het minimum uurtarief omzeilen met een projectprijs? Online circuleren tientallen trucs en aannames over de Wet DBA, en geen van allen houden ze stand. Tijd om uit te leggen waarom de Wet DBA omzeilen simpelweg niet werkt, door de grootste misverstanden over schijnzelfstandigheid uit te lichten.
Waarom de Wet DBA omzeilen geen goed idee is
Geen BV, modelovereenkomst of slimme constructie verandert iets aan hoe de Belastingdienst of de rechter naar een samenwerking kijkt. Zij toetsen altijd de feitelijke uitvoering: hoe het werk er in de praktijk uitziet, niet wat er op papier staat. Daar kijkt de Belastingdienst of een rechter dwars doorheen.
De beste bescherming is geen truc, maar een goed ingerichte samenwerking. Zorg dat je weet wat schijnzelfstandigheid precies inhoudt, en bespreek met je opdrachtgever of freelancer hoe de samenwerking in de praktijk vormgegeven wordt: wie bepaalt de werktijden, wie houdt toezicht, en hoe zelfstandig kun je het werk daadwerkelijk uitvoeren? Heldere afspraken en open communicatie voorkomen al een groot deel van de problemen, nog voordat er sprake is van een geschil.
De 11 meest voorkomende misverstanden over schijnzelfstandigheid
De Wet DBA omzeilen doe je door je samenwerking op de juiste manier in te richten. Dat begint bij goede kennis over schijnzelfstandigheid. Zelfs anderhalf jaar nadat de handhaving op de Wet DBA 'terug' is, staat het internet vol met misverstanden en foutieve informatie. Hieronder zie je de 11 meest voorkomende misverstanden, en waarom ze niet kloppen:
1. Zzp'ers mogen niet meedoen met de bedrijfsborrel
Sociale activiteiten zeggen niets over hoe er naar een arbeidsrelatie wordt gekeken door de Belastingdienst.
2. Als er schijnzelfstandigheid is, volgt er een boete
Een boete volgt niet automatisch. Vaak gaat eerst een waarschuwing en/of bedrijfsbezoek vooraf. Alleen bij grove schuld kan direct een boete worden opgelegd aan de opdrachtgever.
3. Een goede modelovereenkomst voorkomt risico
Er wordt altijd gekeken naar de feitelijke samenwerking. Niet naar het papiertje. Een modelovereenkomst kan wel helpen om de samenwerking professioneel in te richten.
4. Het financiële risico ligt bij de opdrachtgever
Boetes zijn voor de opdrachtgever. Een naheffing kan deels bij de zzp’er komen te liggen, maar dat kan (deels) verrekend worden met de inkomstenbelasting.
5. De Wet DBA wordt sinds 2025 strenger gehandhaafd
De wetgeving is niet strenger geworden. De Belastingdienst kan wel weer naheffingen en boetes opleggen. De Wet DBA zelf schaft alleen de VAR af.
6. Onder het minimumtarief werken, is straks verboden
Vanaf 2027 kán een zzp’er naar de rechter stappen als onder het minimum uurtarief wordt gewerkt. Dan is het aan de opdrachtgever om te bewijzen dat de opdracht wél zelfstandig is.
7. Een zzp'er mag niet hetzelfde werk als een werknemer doen
Hetzelfde werk kan een signaal zijn, maar is niet verboden. Zolang de opdracht zelfstandig wordt uitgevoerd, hoeft er niets aan de hand te zijn als een zzp'er vergelijkbaar werk uitvoert.
8. Een zzp'er mag niet afhankelijk zijn van één opdrachtgever
Het is aangeraden om niet meer dan 70% van je tijd bij één opdrachtgever te besteden, maar daar is geen harde regel voor.
9. Met een BV is er geen risico op schijnzelfstandigheid
Een eenmanszaak omzetten naar een BV lost niets op. De Belastingdienst kijkt alsnog naar de feitelijke samenwerking.
10. Werken met projectprijzen omzeilt het minimumtarief
Bij een opdracht met een projectprijs wordt simpelweg gekeken naar de gewerkte uren, en alsnog een tarief per uur berekend.
11. Een zzp'er mag niet meedoen met teamoverleggen
Samenwerken is niet verboden. Pas als een zzp’er structureel meedraait in alle overleggen, neemt het risico toe.
Waarom zijn er zo veel misverstanden over de Wet DBA?
Hoe kan het dat, ruim anderhalf jaar nadat de Wet DBA weer het gesprek van de dag is, er nog steeds zoveel misverstanden over zijn? En dat veel partijen nog steeds tevergeefs proberen de Wet DBA te omzeilen? Het antwoord is tweeledig.
Schijnzelfstandigheid kent geen harde grens. Er is geen uurtarief, contractduur of checklist die in beton gegoten bepaalt of iemand zzp'er is of niet. Het hangt af van de feitelijke uitvoering, en dat verschilt per situatie. Die onduidelijkheid is een ideale voedingsbodem voor aannames die hardnekkig blijven rondzingen.
De politiek maakt het er niet makkelijker op. De afgelopen jaren passeerden de VBAR, de Zelfstandigenwet en het rechtsvermoeden bij laag tarief het podium, naast de herstart van de handhaving op de Wet DBA zelf. Sommige voorstellen zijn ingetrokken, andere aangepast of vertraagd. Voor wie het nieuws een beetje volgt, is het dan ook niet vreemd dat de regels onduidelijk aanvoelen.
Twijfel je of jouw samenwerking schijnzelfstandigheid-proof is? Begin bij heldere afspraken en eerlijke communicatie. Dat voorkomt al veel discussies. Wil je op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen rond schijnzelfstandigheid? Meld je dan gratis aan bij Freelance.nl en ontvang maandelijks onze nieuwsbrief: