Verkiezingen 2025: dit willen politieke partijen met zzp’ers
Op 29 oktober gaat Nederland opnieuw naar de stembus na de val van kabinet-Schoof. Voor zzp'ers zijn deze verkiezingen belangrijker dan ooit: de discussies over schijnzelfstandigheid, de verplichte AOV en de zelfstandigenaftrek staan hoog op de agenda. De zzp-markt is instabiel, vanwege onduidelijke regels en richtlijnen. Alle partijen vinden dat er iets moet veranderen, maar over de oplossing lopen de meningen uiteen. Wij zetten de standpunten van alle grote partijen naast elkaar. Dan weet jij wat je na de verkiezingen te wachten staat.
Update 31 oktober: bekijk hier wat de uitslag van de verkiezingen betekent voor zzp'ers.
Het grootste thema van de afgelopen jaren is de onduidelijkheid over de status van een zzp’er. Nu wordt vaak pas achteraf vastgesteld of iemand écht zelfstandig is, met soms forse naheffingen tot gevolg. Voor zowel zzp’ers als opdrachtgevers is het belangrijkste dat er vooraf duidelijkheid komt: dan verdwijnt de angst om zelfstandigen in te huren.
In de verkiezingsprogramma’s zie je een tweedeling in hoe dit probleem moet worden opgelost:
- Zelfstandigenwet: echte hervorming van het arbeidsrecht, met vaste criteria die vooraf bepalen of iemand zzp’er is. Zekerheid vooraf dus.
- Wet VBAR: verduidelijking van het huidige systeem. De arbeidsovereenkomst blijft de norm en de Belastingdienst kan achteraf handhaven.
Sommige partijen willen de huidige Wet DBA zelfs helemaal afschaffen, maar vaak zonder concreet alternatief.
Ons zzp-verkiezingsonderzoek is afgerond, inclusief een peiling onder ruim 500 zzp'ers. Bekijk het onderzoek hier:
In onderstaande tabel zie je per partij hun standpunt over de Wet VBAR, de Zelfstandigenwet, een minimumuurtarief, de verplichte AOV en de zelfstandigenaftrek. Daaronder lichten we elk standpunt uitgebreid toe.
VVD wil de Zelfstandigenwet invoeren
Standpunten:
- Vooraf bepalen of iemand zzp'er of werknemer is
- Verplichte AOV en pensioen voor zelfstandigen, met keuzevrijheid in uitvoering
- Rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage uurtarieven
VVD is één van de vier initiatiefnemers van de Zelfstandigenwet: een alternatief voor de Wet VBAR/DBA naar Belgisch voorbeeld. De belangrijkste punten in de Zelfstandigenwet: vooraf bepalen of een opdracht zelfstandig mag worden uitgevoerd in plaats van achteraf handhaven, en inbedding niet meer meenemen als criterium.
"De Zelfstandigenwet geeft zelfstandigen duidelijkheid via twee heldere toetsen. Geen onduidelijkheid meer en geen angst voor naheffingen of boetes."
Of de Zelfstandigenwet écht uitvoerbaar is, moet nog blijken. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Raad van State voor advies. De Zelfstandigenwet, en de VVD, zijn óók voor het verplichten van een voorziening voor arbeidsongeschiktheid. Maar de partij benadrukt dat zelfstandigen wél de vrijheid houden om zelf te bepalen hoe ze dat regelen.
NSC wil vasthouden aan de Wet VBAR
Standpunten:
- Vaste contracten moeten weer de norm zijn
- De Wet VBAR moet de status van een zelfstandige of werknemer verduidelijken
- Er moet een minimum uurtarief worden gehanteerd
NSC schaart zich volledig achter de Wet VBAR. Dat is niet vreemd: partijprominent Eddy van Hijum had het wetsvoorstel jarenlang onder zijn hoede en stuurde kort voor zijn vertrek nog een nieuwe versie naar de Tweede Kamer.
"In de wet wordt verankerd dat bij zelfstandigen die werken met een uurtarief onder € 36 sprake is van een rechtsvermoeden van werknemerschap. Op deze manier gaan we schijnzelfstandigheid onder kwetsbare zelfstandigen tegen."
De kern van het voorstel: de Belastingdienst kan achteraf handhaven als er twijfel is over de status van een zzp'er. Dat lijkt op de huidige praktijk, maar met duidelijkere regels om te bepalen of iemand zelfstandige of werknemer is. Daarnaast wil NSC een minimum uurtarief van € 36 invoeren. Zzp'ers die daaronder vallen, hebben in de meeste gevallen recht op een contract. Hoe de partij aankijkt tegen de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering is nog niet bekend.
GroenLinks-PvdA wil sociale zekerheid
Standpunten:
- Verplichte AOV en pensioen, en de opdrachtgever levert een bijdrage
- Strenge handhaving schijnconstructies, met “werknemer tenzij” als principe
- Onderbetaling voorkomen met een minimumtarief voor zzp'ers
GroenLinks-PvdA vindt dat te veel zzp'ers zonder vangnet werken en wil daar een einde aan maken. In hun programma Een nieuwe start voor Nederland staat dat zelfstandigen verplicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw moeten hebben, waarbij opdrachtgevers meebetalen en de premie inkomensafhankelijk is. Daarmee willen ze de kloof tussen werknemers en zelfstandigen verkleinen en het sociale stelsel versterken.
"Veel zzp’ers hebben geen vangnet in geval van pech of ziekte. Daarom komt er een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zzp’ers, met een eerlijke bijdrage van de opdrachtgever en een inkomensafhankelijke premie."
Daarnaast wil de partij schijnzelfstandigheid hard aanpakken. Het principe “werknemer tenzij” moet de norm worden, waardoor veel huidige zzp-constructies zullen verdwijnen en vaste contracten sneller verplicht zijn. GroenLinks-PvdA is voorstander van de Wet VBAR, en geen fan van de Zelfstandigenwet. De partij vindt dat de Zelfstandigenwet tegen hun principe 'werknemer tenzij' is.
D66 wil verplichte AOV, maar lucht voor startende zzp'ers
Standpunten:
- Verplichte AOV en pensioen, maar een uitzondering voor starters
- Vooraf duidelijkheid over zelfstandigenstatus met Zelfstandigenwet
- Minder regeldruk voor ondernemers
D66 vindt dat zelfstandigen meer ruimte moeten krijgen om ondernemend te zijn, maar ook dat er nu echt duidelijkheid moet komen. Uit hun verkiezingsprogramma blijkt dat er een verplichte collectieve regeling voor arbeidsongeschiktheid moet komen, plus pensioenopbouw. Al wil D66 starters wat meer ontzien bij de pensioenplicht.
"Mensen moeten zelf kunnen kiezen hoe zij werken: in loondienst, zelfstandig of als werkgever. Maar de verschillen in belastingen en sociale zekerheid zijn voor deze groepen te groot."
Daarnaast is D66 één van de initiatiefnemers van de Zelfstandigenwet. Daarmee willen ze vooraf vastleggen of iemand zelfstandig genoeg werkt, in plaats van dat pas achteraf te bepalen. Tot slot wil de partij de regeldruk voor ondernemers verlagen, zodat zelfstandigen minder tijd kwijt zijn aan bureaucratie en meer aan hun werk.
BBB wil geen Zelfstandigenwet en geen VBAR
Standpunten:
- Invoering van een VAR-light voor vooraf duidelijkheid
- Sectorspecifieke regels in plaats van één generieke wet
- Voorstander van een minimum uurtarief
BBB kiest voor een eigen koers in het zzp-dossier. Hun voorstel voor een VAR-light moet zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf zekerheid geven over de arbeidsrelatie. Daarnaast pleiten ze voor sectorspecifieke regels: de partij vindt dat werk in de bouw, landbouw of zorg niet onder dezelfde noemer valt als werk in de ICT of creatieve sector.
"BBB kiest voor behoud en verbetering van de Wet DBA, zodat zelfstandige ondernemers kunnen blijven ondernemen zonder verstikkende regelgeving, maar met duidelijke spelregels."
Over andere maatregelen is BBB genuanceerder. De partij wil zelfstandigen met een laag uurtarief beschermen via een rechtsvermoeden van werknemerschap onder de grens van € 36, maar met ruimte voor uitzonderingen. Over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering is BBB kritisch: die mag niet leiden tot extra lasten of een “jacht op bonafide ondernemers.”
CDA wil vooraf duidelijkheid en eigen verantwoordelijkheid
Standpunten:
- Wetgeving die vooraf duidelijk maakt of iemand zzp'er of werknemer is
- Zelfstandigen moeten zelf zorgen voor AOV en pensioen
- Rechtsvermoeden van werknemerschap onder een minimum uurtarief
Hoewel het CDA ook één van de initiatiefnemers van de Zelfstandigenwet is, noemen ze het wetsvoorstel niet specifiek in hun verkiezingsprogramma. Wat ze wél benoemen, is de noodzaak dat zelfstandigen en opdrachtgevers aan de voorkant duidelijkheid krijgen over de status van een zzp'er.
"We zetten de handhaving door de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid door en introduceren een rechtsvermoeden van werknemerschap onder een bepaald tarief."
Daarnaast legt het CDA de verantwoordelijkheid voor basisvoorzieningen bij de zelfstandige zelf. Zo moeten zzp'ers al vóórdat er een publieke AOV is via de Wet BAZ, zelf zorgen voor een inkomensvoorziening bij arbeidsongeschiktheid én een toereikend pensioen. Ook zet het CDA in op een rechtsvermoeden bij een te laag uurtarief.
JA21 wil geen extra verplichtingen voor zelfstandigen
Standpunten:
- Geen verplichte AOV of pensioenopbouw
- Wet DBA afschaffen
- Behoud van zelfstandigenaftrek en andere fiscale voordelen
JA21 ziet zzp'ers vooral als ondernemers die ruimte moeten krijgen, niet als een groep die extra verplichtingen opgelegd moet worden. In hun programma Ondernemen, mkb en zzp staat dat een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering er wat hen betreft niet moet komen. Ook willen ze dat de fiscale voordelen van zzp'ers behouden blijven, en dat overbodige regels en bureaucratie verdwijnen. JA21 pleit ervoor om de Wet DBA aan te passen naar Belgisch voorbeeld, maar of ze daarmee de Zelfstandigenwet bedoelen (die ook volgens Belgisch voorbeeld is ingericht) is niet bekend.
"JA21 wil de Wet DBA verbeteren en hiervoor kijken naar het Belgisch model om zzp'ers meer ruimte en duidelijkheid te geven."
Daarnaast pleit de partij voor sectorale maatwerkoplossingen: criteria voor zelfstandigheid moeten niet in één generieke wet gegoten worden, maar verschillen per sector.
SP wil armoede bij zzp'ers voorkomen, koste wat het kost
Standpunten:
- Vast werk moet de norm zijn, schijnzelfstandigen in loondienst
- Collectieve regelingen voor pensioen en AOV
- Verbod op flexconstructies in risicosectoren
De SP ziet zelfstandigen niet in de eerste plaats als ondernemers, maar als werkenden die ook recht hebben op zekerheid. Hun unieke insteek: collectieve voorzieningen. Zzp'ers moeten toegang krijgen tot publieke regelingen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid, zodat ze niet in armoede belanden.
"Zzp'ers hebben recht op pensioen en arbeidsongeschiktheidsuitkering. We moeten goed zorgen voor onze zzp'ers. Daarom gaan we collectief en publiek zorgen voor een oplossing."
Daarnaast stelt de SP dat vast werk de norm moet zijn en dat schijnzelfstandigen in loondienst moeten komen. Flexwerk wordt beperkt tot “piek en ziek”, en in sectoren waar misstanden hardnekkig zijn, zoals de vleessector en transport, wil de SP flexconstructies helemaal verbieden.
SGP wil wettelijke erkenning en keuzevrijheid voor zzp'ers
Standpunten:
- Vooraf duidelijkheid via de Zelfstandigenwet
- Strenger toezicht op sectoren met veel misbruik
- Uitzonderingen voor agrariërs bij verzekeringsplicht
SGP is, samen met VVD, D66 en CDA, initiatiefnemer van de Zelfstandigenwet. Daarmee wil de partij zzp'ers "de wettelijke erkenning geven die ze verdienen". Tegelijkertijd wil de SGP toezicht richten op sectoren waar het risico op schijnzelfstandigheid groot is, zoals de bouw of distributie.
"Door het toezicht te richten op sectoren waar sprake is van een verhoogd risico op schijnconstructies en uitbuiting wordt schijnzelfstandigheid tegengegaan.""
Zzp'ers moeten daarnaast vooraf actief geïnformeerd worden over de risico’s van ondernemerschap, en het treffen van voorzieningen voor AOV en pensioen wordt nadrukkelijk aangemoedigd en beter gefaciliteerd. Opvallend is dat de SGP veel ruimte voor uitzonderingen inbouwt. Zo komt er een opt-out voor zzp'ers die zelf passende regelingen hebben getroffen, een uitzondering voor de agrarische sector, en ook mensen met gewetensbezwaren hoeven niet verplicht deel te nemen aan een verzekering.
ChristenUnie wil zzp'ers weer 'echte' ondernemers maken
Standpunten:
- Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen
- Fiscale voordelen vervangen door één werkendenkorting
- Steun voor de Wet VBAR om schijnzelfstandigheid te bestrijden
De ChristenUnie vindt dat zelfstandigen belangrijk zijn voor de economie, maar dat zzp'ers te vaak worden ingezet als goedkope vervanging van vast personeel. De partij wil dat zzp'ers weer als echte ondernemers werken en niet onder schijnconstructies.
"We willen dat zelfstandigen weer echte ondernemers worden, en niet een alternatief voor goedkoop flexibel werk."
Concreet betekent dit een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen en het omvormen van de fiscale voordelen (zoals de zelfstandigenaftrek) naar één werkendenkorting die voor iedereen gelijk is. Ook steunt de ChristenUnie de Wet VBAR, waarmee duidelijkere criteria komen om te bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is.
FVD wil "anti-zzp wetgeving" schrappen
Standpunten:
- Wet DBA volledig schrappen
- Geen verplichte AOV of pensioen voor zelfstandigen
- Zelfstandigenaftrek verhogen naar € 15.000
FVD stelt dat zelfstandigen en mkb’ers de motor van de economie zijn en dat de overheid hen vooral in de weg zit. In hun verkiezingsprogramma noemen ze de Wet DBA expliciet een “anti-zzp wet” die moet worden afgeschaft, zodat zelfstandigen zelf kunnen bepalen voor wie ze werken en hoe ze hun opdrachten organiseren.
"We schrappen de Anti-ZZP wet, zodat zzp'ers zelf kunnen beslissen voor wie ze werken en aan wie ze factureren."
Ook wijst FVD elke vorm van verplichte verzekering af: geen verplichte AOV, geen verplichte pensioenopbouw. Zelfstandigen moeten zelf bepalen hoe ze hun inkomen en risico’s regelen. Tegelijkertijd wil de partij de zelfstandigenaftrek flink verhogen naar € 15.000 en de regeldruk terugdringen, zodat ondernemen aantrekkelijker en eenvoudiger wordt.
BVNL wil minder regels en meer keuzevrijheid voor zzp'ers
Standpunten:
- Wet DBA intrekken, zzp of loondienst zelf kiezen
- Vlaktaks van 20% en lagere werkgeverslasten
- Minder bureaucratie en overheidsbemoeienis
BVNL noemt zzp'ers de motor van de Nederlandse economie en wil dat de overheid hen vooral met rust laat. In hun programma staat dat de Wet DBA moet verdwijnen, zodat zelfstandigen en opdrachtgevers zelf kunnen bepalen of er sprake is van loondienst of ondernemerschap.
"Ondernemers, zelfstandigen, vakmensen en iedereen die hard werkt in de Nederlandse bedrijven zijn de ruggengraat van Nederland – zij verdienen ruimte, geen regels."
De partij wil daarnaast fors lagere belastingen, met eenzelfde belastingpercentage van 20% voor alle inkomens, en minder bureaucratie. Voorzieningen zoals pensioen of AOV moeten zzp'ers volledig zelf kunnen regelen, zonder verplichtingen vanuit de overheid.
Volt wil verplichte en betaalbare sociale zekerheid
Standpunten:
- Zzp-schap blijft mogelijk, maar vast contract is de norm
- Elke zzp'er betaalt verplicht mee aan sociale voorzieningen
- Stevig vangnet bij werkloosheid en betere tarieven in de culturele sector
Volt wil dat zelfstandigen dezelfde sociale bescherming krijgen als werknemers. In hun programma staat dat elke zzp'er toegang krijgt tot sociale voorzieningen en daar net als werknemers verplicht aan meebetaalt. Daarmee wil Volt schijnconstructies voorkomen en zelfstandigen een steviger vangnet geven.
"Elke zzp'er kan gebruikmaken van de sociale voorzieningen en betaalt hiervoor, net als werknemers in loondienst, belastingen. Door dit verplicht te stellen kunnen schijnconstructies vermeden worden. "
Daarnaast onderzoekt Volt of zzp'ers ook bij werkloosheid ondersteund kunnen worden, zodat ze niet zonder inkomen komen te zitten. Bijzonder is dat de partij ook specifiek naar de culturele sector kijkt: samen met de Raad voor Cultuur wil Volt dat instellingen met subsidie toewerken naar collectieve tariefafspraken, zodat creatieve zzp'ers meer bestaanszekerheid krijgen.
Partij voor de Dieren wil Fair Pay voor zelfstandigen
Standpunten:
- Alleen vaste, tijdelijke of zelfstandigencontracten toegestaan
- Uitzendkrachten krijgen gelijke voorwaarden; uitzendbeding bij ziekte verdwijnt
- Landelijk fonds voor pensioen en AOV, gefinancierd door bedrijven
De Partij voor de Dieren wil een einde maken aan de wildgroei van flexconstructies. Regulier werk mag voortaan alleen nog via vaste of tijdelijke contracten; zelfstandigen houden hun eigen zzp-contract. Uitzendkrachten krijgen dezelfde voorwaarden als vaste medewerkers, en het uitzendbeding dat een contract bij ziekte automatisch beëindigt, wordt verboden.
"We beperken arbeidscontracten tot vaste en tijdelijke contracten voor regulier werk, en zelfstandigencontracten voor zzp'ers."
Voor zelfstandigen wil de PvdD een landelijk fonds opzetten voor pensioen en arbeidsongeschiktheid, betaald door bedrijven die veel flexwerk inzetten. Ook in de culturele sector moet de positie van zelfstandigen sterker worden: met verplichte Fair Pay, structurele steun voor kwetsbare zzp'ers en betere opleidingsmogelijkheden.
DENK wil dat zzp'ers bewust kiezen voor zelfstandigheid
Standpunten:
- Blijven inzetten op de aanpak van schijnzelfstandigheid
- Collectieve, verplichte AOV voor zzp’ers met opt-out
- Kosten AOV grotendeels bij opdrachtgevers
DENK wil dat zelfstandigen die bewust kiezen voor het zzp-schap die vrijheid ook behouden. Tegelijkertijd wil de partij schijnzelfstandigheid tegengaan en pleit ze voor meer duidelijkheid door een wettelijke definitie van zelfstandigheid vast te leggen. Ze benoemen in hun verkiezingsprogramma niet of ze voorkeur hebben voor de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet.
"Als mensen bewust kiezen voor de vrijheid van het werken als een zzp’er, moet dat altijd mogelijk zijn."
Daarnaast zet DENK in op een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Die moet verplicht en betaalbaar zijn, met een opt-outmogelijkheid. Opvallend is dat de partij wil dat de kosten grotendeels bij opdrachtgevers komen te liggen.
Partijen zonder expliciete standpunten over zzp'ers
PVV
Het verkiezingsprogramma van de PVV bevat geen expliciete standpunten over zzp'ers, de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet. Er staat ook niets over de zelfstandigenaftrek, verplichte AOV of een minimumuurtarief.
Wat de PVV wél gezegd heeft in de afgelopen tijd:
- In debatten heeft de PVV vooral aandacht gevraagd voor lastenverlichting voor ondernemers in het algemeen, maar zonder concrete voorstellen specifiek voor zelfstandigen.
- In eerdere discussies rond de Wet DBA heeft de partij zich kritisch uitgelaten over de Wet DBA. De PVV noemt de wet mislukt.
De nadruk ligt bij de PVV meestal op minder regels en lasten, ook voor kleine ondernemers, maar er is geen uitgewerkt zzp-beleid.
50PLUS
Het verkiezingsprogramma van 50PLUS bevat geen expliciete standpunten over zzp'ers, de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet. Ook over onderwerpen als verplichte AOV, minimumtarief of zelfstandigenaftrek is weinig tot niets concreets te vinden. 50PLUS richt zich vrijwel volledig op de belangen van ouderen.
BIJ1
BIJ1 werkt vanuit een bredere visie op een eerlijke economie, maar zegt in het verkiezingsprogramma niets concreets over zzp'ers, de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet. Ook over verplichte verzekeringen valt niets te vinden. Wel pleitte BIJ1 in 2021 voor een sectorale aanpak van flex en zzp, met strikte beperkingen in sectoren als zorg en onderwijs.
Hoe ziet 2026 eruit voor zzp'ers?
We weten nog niet hoe de verkiezingen op 29 oktober uitpakken of welke partijen straks een kabinet vormen. Maar uit de standpunten van de meeste partijen kunnen we wél een realistisch toekomstbeeld schetsen.
Handhaving op schijnzelfstandigheid
Elke partij wil onduidelijkheid en onrust rond de Wet DBA opgelost zien, maar waar de ene partij de gehele wet in de prullenbak wil storten, komen andere partijen met nieuwe ideeën zoals verduidelijking via de Wet VBAR of soepelere regels met de Zelfstandigenwet. De strijd tussen de Wet VBAR en de Zelfstandigenwet wordt een belangrijk thema tijdens de kabinetsformatie. VBAR heeft de steun van NSC, GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. VVD, D66, CDA en SGP zetten juist in op de Zelfstandigenwet.
De kans is groot dat één van deze wetten, of een combinatie van de twee, in 2026 realiteit wordt. Er is haast bij, want bij vertraging loopt Nederland miljoenen aan EU-gelden mis.
Minimum uurtarief voor zzp'ers (rechtsvermoeden)
Een groot deel van de partijen steunt een minimumtarief van € 36 per uur, gekoppeld aan het minimumloon. Alleen liberale partijen zoals FVD, JA21 en BVNL zijn erop tegen. Dat dit minimumtarief er komt, is vrijwel zeker. Dat heeft als gevolg dat zzp'ers onder deze grens sneller recht krijgen op een vast contract.
Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Een verplichte AOV komt dichterbij dan ooit. De meeste partijen zijn vóór, en zowel in de Wet VBAR als de Zelfstandigenwet is dit opgenomen. Al staat in de Zelfstandigenwet wel een opt-out mogelijkheid. Ook heeft het demissionair kabinet recentelijk bekendgemaakt de wachttijd voor de AOV te willen verdubbelen, waardoor je als zzp'er pas na twee jaar recht hebt op een uitkering. In ruil daarvoor worden de kosten voor een AOV goedkoper.
Afbouwen van de zelfstandigenaftrek.
Vrijwel alle linkse en middenpartijen willen de zelfstandigenaftrek verder afbouwen. VVD is daar in de praktijk óók voor, al met nuance. Verder-rechtse partijen (FVD, BVNL, JA21) willen de aftrek juist verhogen of behouden. Tenzij er tijdens de verkiezingen een ruk naar rechts komt, moet je er als zzp'er rekening mee houden dat de zelfstandigenaftrek verder wordt afgebouwd tot € 900 in 2027.
Wat de verkiezingen ook opleveren, voor zzp'ers verandert er bijna zeker iets. Of het nu gaat om strengere handhaving, een minimumtarief, een verplichte AOV of het schrappen van fiscale voordelen: het zzp-schap staat hoger dan ooit op de politieke agenda. Voor zelfstandigen wordt 2026 dus een jaar van nieuwe spelregels. De vraag is alleen nog wie ze schrijft. En daar bepaal jij aan mee, als je straks naar de stembus gaat.