Resultaatsverplichting bij zzp'ers: wat houdt het in?

Betekenis resultaatsverplichting

Een resultaatsverplichting is een duidelijke afspraak waarin vastligt welk eindresultaat behaald moet worden. Het gaat hierbij niet om hoe hard iemand werkt, of de werkwijze, maar om wat er uiteindelijk op tafel komt te liggen. Denk bijvoorbeeld aan het opleveren van een geschilderd huis binnen een afgesproken termijn of het bereiken van een vastgestelde omzetstijging.

In een zzp-opdracht met een resultaatsverplichting staat precies beschreven wat een bepaald resultaat moet zijn en wanneer dit af moet zijn. Als het afgesproken resultaat niet wordt gehaald, kan de partij die deze verplichting op zich heeft genomen hiervoor aansprakelijk worden gesteld. Zo ontstaat er meer zekerheid voor zowel de opdrachtgever als de zzp'er, omdat beiden vooraf weten welke concrete uitkomst verwacht wordt.

Resultaatsverplichting of inspanningsverplichting?

Bij een inspanningsverplichting gaat het vooral om de inzet en zorgvuldigheid van degene die de afspraak uitvoert. De partij belooft haar uiterste best te doen, maar garandeert niet per se dat een bepaald resultaat wordt gehaald. Denk aan een consultant die probeert om een organisatie te verbeteren. Er wordt werk en inzet beloofd, maar er is geen harde garantie dat de omzet stijgt.

Bij een resultaatsverplichting staat de inzet buitenspel. Hier wordt alleen beloofd om een specifiek resultaat te leveren. Het grootste verschil zit dus in wat er precies wordt toegezegd: alleen inspanning of een duidelijk en meetbaar eindresultaat.

Schijnzelfstandigheid voorkomen met een resultaatsverplichting

Een resultaatsverplichting is een belangrijk hulpmiddel om schijnzelfstandigheid te voorkomen in het kader van de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). De Wet DBA is in het leven geroepen om te bepalen of er sprake is van een echte zelfstandige opdracht, of verkapte loondienst. Dat houdt in dat iemand officieel als zzp’er werkt, maar in de praktijk functioneert als vaste werknemer.

Als een zzp’er een opdracht met een duidelijke resultaatsverplichting aangaat, betekent dit dat er in de overeenkomst een concreet en meetbaar eindresultaat staat beschreven. Het draait hierbij dus niet alleen om inspanning die geleverd wordt, want dat wijst op een gezagsverhouding. En een gezagsverhouding is een sterke aanwijzing van schijnzelfstandigheid.

Duidelijke afspraken over een concreet resultaat, zonder verplichting om een bepaald plan te hanteren, maken het lastiger voor de Belastingdienst om te concluderen dat er sprake is van een dienstverband. De zzp’er kan zich hiermee beter onderscheiden van een werknemer. Zo helpt een goed geformuleerde resultaatsverplichting bij het voorkomen van schijnzelfstandigheid.

Weet wel dat een inspanningsverplichting in plaats van een resultaatsverplichting bij een zzp-opdracht niet per se betekent dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. Het wordt slechts gezien als aanwijzing.

5 voorbeelden van inspanningsverplichting en resultaatsverplichting bij zzp'ers

Marketingcampagne voor een webshop

Een freelance marketingspecialist krijgt de opdracht om binnen drie maanden de online omzet van een webshop met 15% te verhogen. De zzp'er bepaalt zelf welke kanalen worden ingezet en hoe het budget wordt besteed, zolang het afgesproken resultaat aan het einde van de periode zichtbaar is. Als deze doelstelling niet wordt behaald, kan de opdrachtgever de zzp'er daarop aanspreken.

• Hier is sprake van een resultaatsverplichting.

Tekstschrijver voor een brochure

Een freelance tekstschrijver krijgt de opdracht om een informatieve brochure op te leveren met duidelijke, foutloze en aantrekkelijke teksten, volledig afgestemd op de juiste tone of voice. Het eindproduct moet gebruiksklaar zijn binnen een vooraf afgesproken deadline. De focus ligt niet op de moeite die de schrijver erin stopt, maar op de opgeleverde tekst die voldoet aan alle kwaliteits- en vormeisen.

• Hier is sprake van een resultaatsverplichting.

HR-consultant voor personeelsbeleid

Een freelance HR-consultant helpt een organisatie om de interne communicatie te verbeteren en het personeel meer betrokken te maken. De zzp'er organiseert workshops, geeft advies en stimuleert nieuwe werkwijzen. Hoewel de consultant zich inzet en kennis deelt, is er geen harde garantie dat de medewerkerstevredenheid binnen een vastgestelde periode aantoonbaar stijgt. Dat hangt ook af van de bereidheid van het team om veranderingen te omarmen.

• Hier is sprake van een inspanningsverplichting.

Personal trainer voor een cliënt

Een zzp-personal trainer begeleidt een cliënt gedurende drie maanden om diens conditie en gezondheid te verbeteren. De trainer maakt een trainingsschema, geeft voedingsadvies en motiveert de cliënt. Toch kan de trainer niet garanderen dat de cliënt daadwerkelijk een bepaald gewichtsverlies of prestatie haalt, omdat dit ook afhangt van inzet en leefstijl van de cliënt zelf.

• Hier is sprake van een inspanningsverplichting.

Schilder voor oplevering nieuwbouwwoning

Een freelance schilder spreekt met een opdrachtgever af dat hij binnen twee weken alle muren van een nieuwbouwwoning strak en egaal in een bepaalde kleur oplevert. Als de afgesproken einddatum is bereikt, moet het huis klaar zijn zoals overeengekomen, ongeacht hoeveel uur de schilder ervoor heeft moeten werken.

• Hier is sprake van een resultaatsverplichting.

Wat als er geen sprake is van een resultaatsverplichting bij een zzp'er?

Als opdrachtgever loop je bij een inspanningsverplichting een groter risico dat de Belastingdienst de samenwerking als verkapte arbeidsovereenkomst beschouwt, vooral nu de handhaving van de Wet DBA terugkomt. Zonder een duidelijk, meetbaar eindresultaat kan het lijken alsof je de zzp’er als werknemer aanstuurt. Zorg daarom voor voldoende zelfstandigheid bij de zzp’er: geef geen voortdurende aanwijzingen over hoe hij of zij moet werken, maar laat ruimte voor eigen keuzes en werkwijzen.

Als zzp’er is het verstandig om te benadrukken dat je zelf bepaalt hoe je de klus aanpakt. Laat zien dat je niet afhankelijk bent van de opdrachtgever voor beslissingen over de werkwijze, en zorg dat je meerdere opdrachtgevers hebt. Zo bewijs je dat je echt zelfstandig werkt en verklein je het risico dat de Belastingdienst de samenwerking als dienstverband kwalificeert.

Wanneer de Belastingdienst onderzoekt of er sprake is van schijnzelfstandigheid, nemen ze mee of er sprake is van een resultaatsverplichting of inspanningsverplichting. Zie het als een weegschaal met aan de ene kant kenmerken van zelfstandigheid en aan de andere kant kenmerken van loondienst.

Andere belangrijke factoren bij het bepalen van schijnzelfstandigheid zijn bijvoorbeeld inbedding en de lengte van een opdracht.

Modelovereenkomst resultaatsverplichting voor zzp-opdrachten

Er bestaat een modelovereenkomst voor zzp-opdrachten waarin een resultaatsverplichting duidelijk is vastgelegd. Met de modelovereenkomst 'geen gezag, resultaatsverplichting' kunnen opdrachtnemer en opdrachtgever aantonen dat er geen sprake is van een dienstbetrekking, zolang er wordt gewerkt zoals in het document beschreven staat.

Het model is geldig tot 28 april 2027 en vervalt daarna. Let erop dat je de geel gemarkeerde bepalingen ongewijzigd laat, omdat deze bepalend zijn voor het ontbreken van een gezagsrelatie. Verwijs in de eigen overeenkomst altijd naar het kenmerknummer van het beoordeelde model, zodat opdrachtgevers kunnen vertrouwen op de vrijstelling van loonheffingen.